Qozog'iston Jahon banki bilan Shimoliy Orolni tiklashga kirishdi
Qozog‘iston hukumati Jahon banki bilan hamkorlikda Shimoliy Orol dengizini qayta tiklash bo‘yicha yirik loyihani amalga oshirishga kirishmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mazkur tashabbus doirasida dengizning shimoliy qismida suv sathini Boltiq tizimi o‘lchoviga ko‘ra 44 metrga yetkazish rejalashtirilgan. Ushbu chora-tadbirlar mintaqadagi ekologik holatni barqarorlashtirish, suv hajmini sezilarli darajada oshirish va hududning tabiiy muvozanatini tiklashga xizmat qiladi.
Qozog‘iston Bosh vaziri matbuot xizmati bergan ma’lumotlarga ko‘ra, loyiha dengizning qurigan qismlarini suv bilan to‘ldirish va bioxilma-xillikni asrashda muhim qadam bo‘ladi. So‘nggi yigirma yildan ziyod vaqt mobaynida amalga oshirilgan ishlar natijasida Shimoliy Orol maydoni 36 foizga kengayishiga erishildi.
Bu davr ichida suv zaxirasi qariyb ikki barobar ko‘payib, 23,4 milliard kub metrga yetdi. Muhimi, suvning minerallashuv darajasi ikki barobar kamaygani baliqchilik va ekotizim uchun ijobiy sharoit yaratdi.
Endilikda mutaxassislar Ko‘karal to‘g‘onini rekonstruksiya qilish orqali jarayonning samaradorligini yanada oshirishni maqsad qilganlar. Suv hajmini oshirish va ekologik chora-tadbirlar Kelgusi 5–6 yil davomida Shimoliy Orol maydonini 3,9 ming kvadrat kilometrga, undagi suv hajmini esa 34 milliard kub metrga yetkazish ko‘zda tutilgan.
Bu ko‘rsatkichlarga erishish uchun gidrotexnik inshootlar modernizatsiya qilinadi va suv resurslarini boshqarishning zamonaviy usullari joriy etiladi. Shu bilan birga, dengizning qurib qolgan tubida keng ko‘lamli ko‘kalamzorlashtirish ishlari olib borilmoqda.
Hozirgacha 1,1 million gektar maydonda o‘rmon-melioratsiya tadbirlari bajarilib, qum ko‘chishining oldini olish choralari ko‘rildi. Tabiiy muhitni sog‘lomlashtirish maqsadida 3,4 ming tonnadan ortiq saksovul va sho‘rga chidamli o‘simliklar urug‘i sepildi, 56 million tupdan ziyod ko‘chat o‘tqazildi.
Ushbu jarayonni uzluksiz ta’minlash uchun 33 gektar maydonda maxsus pitomnik tashkil etilgan bo‘lib, u yiliga 3 million dona ko‘chat yetishtirish quvvatiga ega. Bunday yondashuv chang to‘zonlari tarqalishini kamaytirish va mahalliy aholi salomatligini himoya qilishda katta ahamiyatga ega.
Kaspiy dengizini asrash bo‘yicha yangi strategiya Qozog‘iston nafaqat Orol, balki Kaspiy dengizining ekologik holatiga ham alohida e’tibor qaratmoqda. Hozirgi vaqtda Kaspiy dengizini saqlab qolish bo‘yicha maxsus davlatlararo dastur ishlab chiqilmoqda.
Mazkur hujjatda suv sathining pasayishi, biologik xilma-xillikni asrash va suv havzasining ifloslanishiga qarshi kurashish kabi o‘tkir masalalar o‘rin olgan. Shuningdek, mintaqada ekologik monitoring tizimini takomillashtirish orqali yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xavflarning oldini olish rejalashtirilgan.
Xulosa qilib aytganda, amalga oshirilayotgan bu loyihalar Markaziy Osiyo mintaqasida ekologik barqarorlikni ta’minlashga qaratilgan. Suv resurslaridan oqilona foydalanish va tabiiy hududlarni qayta tiklash bo‘yicha ko‘rilayotgan choralar kelajak avlodlar uchun musaffo atrof-muhitni saqlab qolishda muhim poydevor bo‘lib xizmat qiladi.
