Yaqin Sharqdagi beqarorlik O‘zbekiston iqtisodiyotiga ta’sir qilmoqda
Yaqin Sharqdagi geosiyosiy nizolar nafaqat mintaqaviy chegaralarni, balki jahon iqtisodiyotining nozik tuzilmalarini ham izdan chiqarishi mumkin. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Okean ortidagi va Fors ko‘rfazidagi har bir raketa zarbasi Markaziy Osiyo, xususan, O‘zbekiston bozoriga ta’sir etishi aniq. Zamin.uz ekspertlari ushbu holatning iqtisodiyotimizga qanday ta’sir qilishini tahlil qilishdi.
Dunyo iqtisodiyoti o‘zaro bog‘langan. Yaqin Sharq esa dunyoning asosiy energiya manbalaridan biri hisoblanadi.
U yerdagi beqarorlik O‘zbekiston iqtisodiyotiga uchta asosiy yo‘nalish orqali ta’sir ko‘rsatadi: 1. Neft narxi va import inflyatsiyasi: Eron va Saudiya Arabistonidagi neft obyektlariga hujumlar jahon bozorida neft narxini oshirishi kutiladi.
O‘zbekiston yoqilg‘i mahsulotlarining bir qismini chetdan olib keladi, shuning uchun benzin va dizel narxi oshadi. Bu esa oziq-ovqat va boshqa mahsulotlar narxining ko‘tarilishiga, ya’ni inflyatsiyaga olib keladi.
2. Oltin – O‘zbekistonning xavfsizlik kamari: Urush va beqarorlik davrida investorlar oltin sotib olishga intiladilar, natijada oltin narxi oshadi.
O‘zbekiston yirik oltin eksportchilaridan biri bo‘lgani uchun, bu mamlakat iqtisodiyotiga qo‘shimcha daromad keltiradi va milliy valyutamiz – so‘mning qadrsizlanishini oldini oladi. 3.
Dollar kursi va valyuta bozori: Xalqaro maydondagi noaniqlik davrida AQSH dollari kuchayadi. O‘zbekistonda dollarga bo‘lgan talab ortishi mumkin, ammo Markaziy bankning oltin-valyuta zaxiralari yetarliligi hisobga olinsa, keskin o‘zgarishlar bo‘lmasligi kutiladi.
Agar mojaro uzoq davom etsa, dollarning so‘mga nisbatan kursi asta-sekin o‘sib borishi mumkin, lekin bu jarayon nazorat ostida bo‘ladi. Logistika va tashqi savdo: O‘zbekistonning janubiy yo‘nalishlar orqali yuk tashish rejalari vaqtincha to‘xtashi mumkin.
Bu esa tadbirkorlarni muqobil, ammo qimmatroq yo‘nalishlarni tanlashga majbur qiladi. Sizningcha, hozirgi vaziyatda mablag‘larni qaysi shaklda saqlash ma’qul: oltin, chet el valyutasi yoki ko‘chmas mulk?
Iqtisodiy o‘zgarishlardan xabardor bo‘lish uchun Zamin.uzni kuzatishda davom eting.
