O'zbekistonda keshbekni bekor qilish va yangi soliqlar joriy etilishi kutilmoqda
O‘zbekiston Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Fiskal tahlillar instituti 2027-yilga mo‘ljallangan soliq siyosatining asosiy yo‘nalishlari bo‘yicha yangi takliflarni jamoatchilik muhokamasiga chiqardi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Hujjatda chakana savdodagi 1 foizlik keshbek tizimini bekor qilish, bank omonatlaridan olinadigan foiz daromadlarini soliqqa tortish hamda jismoniy shaxslar uchun daromad solig‘ining progressiv shkalasiga o‘tish kabi muhim o‘zgarishlar ko‘zda tutilgan. Shuningdek, banklar va mobil aloqa operatorlari uchun foyda solig‘i stavkasini pasaytirish, biroq budjet tushumlarini saqlab qolish uchun bank xizmatlariga qo‘shilgan qiymat solig‘ini joriy etish taklif etilmoqda.
Keshbek tizimi va omonatlar solig‘i Mutaxassislarning fikricha, xaridlar uchun to‘lanadigan 1 foizlik keshbek o‘z vazifasini bajarib bo‘ldi va davlat budjeti uchun katta xarajatga aylanmoqda. Hisob-kitoblarga ko‘ra, ushbu tizim saqlab qolinsa, 2027-yilda budjetdan 2,1 trillion so‘m mablag‘ yo‘naltirilishi kerak bo‘ladi.
Buning o‘rniga aholining ehtiyojmand qatlamlari uchun ayrim turdagi oziq-ovqat mahsulotlariga QQS keshbekini saqlab qolish va yirik sovrinli lotereyalar tashkil etish tavsiya etilmoqda. Yana bir muhim o‘zgarish bank omonatlariga tegishlidir.
Hozirda aholining banklardagi mablag‘lari hajmi 170 trillion so‘mdan oshgan. Institut ushbu omonatlardan olinadigan foiz daromadlarini dividendlar kabi 5 foizlik stavkada soliqqa tortishni taklif qilmoqda.
Bu chora davlat xazinasiga qo‘shimcha 1,4 trillion so‘m mablag‘ keltirishi kutilmoqda. Shu bilan birga, 2019-yildan buyon amal qilayotgan 12 foizlik yagona daromad solig‘i stavkasidan voz kechib, daromad miqdoriga qarab o‘zgaruvchan soliq tizimiga o‘tish masalasi ham ko‘rib chiqilmoqda.
Tadbirkorlik va sohaviy soliqlar Soliq islohotlari doirasida banklar va mobil operatorlar uchun foyda solig‘i stavkasini amaldagi 20 foizdan 15 foizga tushirish taklifi berildi. Ushbu pasayish natijasida yuzaga keladigan 859 milliard so‘mlik kamomadni qoplash uchun banklarning ayrim komission xizmatlarini, jumladan, hisobvaraqlarni yuritish va valyuta ayirboshlash kabi amallarni qo‘shilgan qiymat solig‘iga tortish rejalashtirilgan.
Umumiy ovqatlanish sohasida ijtimoiy soliqning pasaytirilishi kutilgan samarani bermagani sababli, bu yo‘nalishdagi yondashuvlar ham qayta ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, yakka tartibdagi tadbirkorlar va o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar o‘rtasidagi tafovutlarni bartaraf etish, ijtimoiy to‘lov miqdorini eng kam ish haqiga tenglashtirish choralari ko‘rilmoqda.
Alkogol mahsulotlari uchun aksiz solig‘ini oshirish va 2028-yildan boshlab yirik sanoat korxonalari uchun uglerod solig‘ini joriy etish ham strategik rejalardan o‘rin olgan. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, asosiy e’tibor soliq yukini oshirishga emas, balki ma’murchilikni soddalashtirish va yashirin iqtisodiyot ulushini kamaytirishga qaratilishi lozim.
