Tadbirkorlar uchun jarimalar o'rniga profilaktika tizimi joriy etiladi
O‘zbekistonda tadbirkorlik muhitini yaxshilash, biznes subyektlariga nisbatan ma’muriy bosimni kamaytirish va investitsiya jozibadorligini oshirish maqsadida Prezidentning yangi farmoni qabul qilindi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu hujjatga muvofiq, 2027-yil 1-yanvardan boshlab tadbirkorlik faoliyatida qonunbuzarliklar uchun jazolash tizimi o‘rniga profilaktika va ko‘maklashish mexanizmi joriy etiladi. Xususan, birinchi marta xatoga yo‘l qo‘ygan tadbirkorlarga nisbatan moliyaviy jarimalar qo‘llanilmasligi hamda soliq hisobotlarini ixtiyoriy auditdan o‘tkazish orqali tekshiruvlardan himoyalanish imkoniyati yaratilishi belgilangan.
Mazkur islohotlar davlat rahbarining tadbirkorlar bilan o‘tkazgan ochiq muloqoti doirasida belgilangan ustuvor vazifalar ijrosini ta’minlashga xizmat qiladi. Yangi tartibga ko‘ra, biznes vakillarining huquqlari va kafolatlari sezilarli darajada kengaytirilmoqda.
Tadbirkorlar uchun yangi imtiyoz va yengilliklar Yangi tizimning eng muhim jihatlaridan biri birinchi xato uchun ogohlantirish tamoyilining joriy etilishidir. Agar tadbirkorlik subyekti qoidabuzarlikni ilk bor sodir etgan bo‘lsa va bu holat inson hayoti, sog‘lig‘i yoki o‘zgalar mulkiga zarar yetkazmagan bo‘lsa, unga nisbatan moliyaviy sanksiya qo‘llanilmaydi.
Buning o‘rniga tadbirkorga yo‘l qo‘yilgan kamchilikni o‘n kun ichida bartaraf etish imkoniyati beriladi. Bu chora biznes vakillarini kutilmagan moliyaviy yo‘qotishlardan himoya qilishga qaratilgan.
Shuningdek, tadbirkorlar faoliyatida takroriy tekshiruvlar o‘tkazish tartibi ham qat’iylashtirilmoqda. Endilikda bir yil davomida o‘tkaziladigan har qanday takroriy tekshiruv faqatgina Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish bo‘yicha vakil, ya’ni Biznes-ombudsman ruxsati bilan amalga oshiriladi.
Bu qoida kameral soliq tekshiruvlaridan tashqari barcha nazorat tadbirlariga taalluqli bo‘lib, asossiz aralashuvlarning oldini oladi. Ixtiyoriy audit va huquqiy eksperiment tartibi Farmon bilan 2027-yildan boshlab ikki yil davomida o‘rta va yirik biznes subyektlari uchun maxsus huquqiy eksperiment o‘tkazilishi belgilandi.
Ushbu tajriba doirasida tadbirkorlar o‘z ixtiyori bilan auditorlik tashkilotlarini jalb qilgan holda soliq va yig‘imlarning to‘g‘ri hisoblanishini tekshirtirishlari mumkin. Agar auditorlik xulosasida aniqlangan kamchiliklar o‘ttiz kun ichida bartaraf etilsa, soliq idoralari tomonidan ushbu davr uchun qayta tekshiruv o‘tkazilmaydi va moliyaviy jarimalar qo‘llanilmaydi.
Ushbu jarayonda shaffoflikni ta’minlash maqsadida eksperimentda ishtirok etuvchi auditorlik firmalarining alohida reyestri shakllantiriladi. Muhim jihati shundaki, agar auditorlik xulosasi noto‘g‘ri berilgani sababli soliqlar to‘lanmay qolganligi aniqlansa, buning uchun javobgarlik bevosita auditorlik tashkiloti zimmasiga yuklanadi.
Bu yangilik tadbirkorlarga o‘z faoliyatini qonun doirasida xatosiz tashkil etish va ortiqcha tekshiruvlardan xalos bo‘lish imkonini beradi.
