Propan narxi oshishi sabablari va yechimlar muhokamada
O‘zbekiston Raqobat qo‘mitasi suyultirilgan gaz (propan) narxining oshishi va birja savdolaridagi vaziyat bo‘yicha rasmiy ma’lumot berdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ta’kidlanishicha, narxlarning ko‘tarilishiga asosan import mahsulotlari ulushining oshishi va mavsumiy talabning kuchayishi sabab bo‘lmoqda. 2025 yil davomida birja savdolari orqali jami 358 ming tonna propan sotilgan.
Sotilgan gazning 61 foizi mahalliy ishlab chiqaruvchilarga, 39 foizi esa import qiluvchilarga to‘g‘ri kelgan. Ammo yillar davomida mahalliy mahsulot ulushi sezilarli darajada kamaygan.
Agar yil boshida mahalliy gaz ulushi 80 foizni tashkil etgan bo‘lsa, 2026 yil yanvar oyiga kelib bu ko‘rsatkich 10 foizgacha tushib ketgan. Mahalliy gaz asosan aholi ehtiyojlari va ijtimoiy soha obyektlarini ta’minlashga yo‘naltirilgani sababli, bozor talabini qoplash uchun import gaz hajmi oshgan.
Ichki bozorda narxlar barqarorligini ta’minlash maqsadida Raqobat qo‘mitasi bir qator cheklovlar joriy qilgan. Mahalliy gaz uchun 20 foizlik narx o‘sish chegarasi va 5 tonnalik xarid limiti belgilangan.
Natijada mahalliy mahsulot narxi bir tonna uchun 7 million so‘mdan oshmagan. Shu bilan birga, import gazning narxi 8 million so‘mdan boshlanib, bugungi kunda 9,5 million so‘mgacha ko‘tarilgan.
Statistikaga ko‘ra, mamlakatdagi transport vositalarining 11 foizi propan yordamida harakatlanadi, lekin umumiy yoqilg‘i iste’molida propanning ulushi atigi 5 foizni tashkil etadi. Shunga qaramay, narxlarning o‘zgarishi transport sohasiga ham ta’sir qilmoqda.
Raqobat qo‘mitasi ijtimoiy tarmoqlarda asossiz xabarlar tarqatilishi bozor barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi haqida ogohlantirdi. Noto‘g‘ri ma’lumotlar sun’iy narx oshishiga olib kelishi ehtimoli mavjudligi sababli, axborot tarqatishda ehtiyotkor bo‘lish zarurligi ta’kidlandi.
Hozirda yoqilg‘i quyish shoxobchalarida narxlar bo‘yicha doimiy monitoring ishlari olib borilmoqda va vaziyatni barqarorlashtirish uchun zarur choralar ko‘rilmoqda. Sizningcha, propan narxini tushirish uchun import hajmini oshirish kerakmi yoki mahalliy ishlab chiqarishni kengaytirish?
