1 martdan qonunchilikda muhim o‘zgarishlar boshlandi
2026 yil 1 martdan boshlab O‘zbekistonda qonunchilik va amaliyotning turli sohalarida bir qator muhim o‘zgarishlar kuchga kirdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu yangiliklar raqamlashtirish, biznes, bojxona, notariat, ijtimoiy himoya, ekologiya va turizm kabi sohalarni qamrab oladi. Mahalliy manbalarga ko‘ra, bu o‘zgarishlar xizmatlarni soddalashtirish, tadbirkorlikni rivojlantirish va davlat nazoratini kuchaytirishga qaratilgan.
Raqamli xizmatlar ko‘lami kengaytirilib, fuqarolarga Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali yashash joyiga oid ma’lumotlarni tahrirlash, turar joyda ro‘yxatda turgan shaxslar haqidagi ma’lumotlarni boshqarish imkoniyati berildi. Shuningdek, o‘lim holati haqidagi QR-kodli ma’lumotnomalarni avtomatik yuborish, ayrim sud ma’lumotlarini onlayn olish va futbol chiptalarini QR-kod yordamida sotish kabi yangiliklar joriy etildi.
Bu xizmatlar davlat boshqaruvini raqamli qulayliklar orqali takomillashtirishga qaratilgan. Xorijiy fuqarolar uchun o‘zbek tilini bilish darajasini CEFR standarti asosida baholaydigan tizim ishga tushirildi.
Bu tizim orqali A1, A2 va B1 darajalarida rasmiy sertifikat olish mumkin. Bu hujjat chet elliklar uchun davlat tilini bilish darajasini tasdiqlashga xizmat qiladi.
Biznes sohasida esa “Biznes hamroh” loyihasi ishga tushirilib, tadbirkorlar uchun yangi imkoniyatlar yaratildi. Davlat organlari rahbarlari bilan muloqotlar formati yangilanib, “Litsenziya” tizimida hujjatlarni topshirishdan oldin dastlabki baholash imkoniyati joriy qilindi.
Shuningdek, yosh tadbirkorlar va o‘zini o‘zi band qilganlarga infratuzilmaga ulanish xarajatlarini qoplash va elektromobil haydovchilariga soliq imtiyozlari berish kabi yengilliklar taqdim etildi. Bojxona va davlat xaridlarida ham yangiliklar kiritildi.
Tovarlarni dastlabki deklaratsiyalashda bojxona to‘lovlari kamaytirilib, to‘lov muddatlari uzaytirildi. Davlat xaridlari portalida sun’iy intellekt yordamida bozor narxini aniqlash tizimi ishga tushirildi.
Bu chora-tadbirlar narx shaffofligini oshirish va tadbirkorlik yukini yengillashtirishga xizmat qiladi. Qurilish sohasida xavfsizlikka e’tibor kuchaytirilib, sifatsiz materiallar ishlab chiqaruvchilari uchun cheklovlar joriy etildi.
“O‘zbekkosmos” agentligi qurilish maydonlarini monitoring qilishni boshladi, ko‘prik va tunnellar seysmik chidamlilik bo‘yicha nazorat qilinmoqda. Notariat va sud sohasida ham bir qator yangiliklar joriy etildi.
Endi notariuslar qarzdorlikni undirish bo‘yicha katta miqdordagi ijro xatlarini chiqarish huquqiga ega bo‘ldi. Nodavlat tashkilotlarga sud-ekspertiza o‘tkazish taqiqlanib, huquqiy jarayonlarda mas’uliyat oshirildi.
Ijtimoiy sohada esa “Mehrli oila” xizmati ishga tushirilib, muhtoj oilalarga bepul oilaviy terapiya ko‘rsatilmoqda. Shuningdek, demensiya va boshqa kasalliklarga chalingan bemorlar uchun kunduzgi parvarish xizmatlari yo‘lga qo‘yildi.
Ekologiya sohasida esa korxonalarga yangi talablar qo‘yildi: monitoring stansiyalari o‘rnatmagan korxonalar uchun jarimalar oshirildi. Intellektual mulk qoidalariga rioya qilmaslik esa biznes reytingiga salbiy ta’sir qiladi.
Shuningdek, muddati o‘tgan mahsulotlar savdosi avtomatik ravishda bloklanadi. Bu orqali iste’molchilar xavfsizligi ta’minlanadi.
Turizm sohasida esa startaplar va ekologik mezonlarga mos mehmonxonalar subsidiya oladi. Umuman olganda, 1 martdan kuchga kirgan bu o‘zgarishlar fuqarolar hayoti va biznes muhitiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi kutilmoqda.
Endi bu yangiliklarning amaliy natijalarini vaqt ko‘rsatadi. Manba: **One.uz**.
