O'zbekistonda oilaviy munosabatlar va nikoh barqarorligi saqlanib qolmoqda
2025-yil yakunlariga ko‘ra, O‘zbekistonda nikoh institutining barqarorligi ijobiy ko‘rsatkichlarda saqlanib qolayotgani ma’lum qilindi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Oila va gender ilmiy-tadqiqot instituti tomonidan taqdim etilgan hisobotga ko‘ra, mamlakatimizda nikoh barqarorligi koeffitsiyenti 175,6 promilleni tashkil etgan. Ushbu raqamlar jamiyatimizda oilaviy qadriyatlarning mustahkamligini va nikohga bo‘lgan mas’uliyatning yuqoriligini yana bir bor tasdiqlaydi.
Mazkur statistik ma’lumot shuni anglatadiki, har 1000 ta tuzilgan nikohga o‘rtacha 175 ta ajrim to‘g‘ri kelmoqda. Mutaxassislarning fikricha, bu ko‘rsatkich xalqaro miqyosdagi o‘rtacha raqamlar bilan solishtirilganda ancha past hisoblanadi.
Bu holat O‘zbekistonda oilaviy munosabatlar nisbatan mustahkam ekanidan hamda oila muqaddasligi borasidagi an’analar saqlanib qolayotganidan dalolat beradi. Taqqoslash uchun keltirilgan ma’lumotlarda ba’zi qo‘shni mamlakatlar va Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligi tarkibidagi davlatlarda ajrimlar darajasi ancha yuqori ekani ko‘rinadi.
Masalan, Moldovada bu ko‘rsatkich 642,7 ni, Ozarbayjonda 431,9 ni tashkil etadi. Shuningdek, Qozog‘istonda 328,2 va Qirg‘izistonda 289,6 promille qayd etilgan.
Ushbu raqamlar fonida O‘zbekistondagi vaziyat barqaror va ijobiy ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Hududlar kesimida olib borilgan tahlillar shuni ko‘rsatadiki, Qashqadaryo, Surxondaryo va Xorazm viloyatlarida nikohlarning barqarorligi eng yuqori darajada saqlanib qolmoqda.
Bu hududlarda oilaviy ajrimlar soni boshqa viloyat va shaharlarga qaraganda sezilarli darajada kam ekani kuzatilgan. Bu esa mazkur hududlarda oilaviy tarbiya va an’anaviy turmush tarzining ta’siri hali ham kuchli ekanini ko‘rsatadi.
Biroq Toshkent shahri, Sirdaryo va Toshkent viloyatlarida ajrimlar darajasi boshqa hududlarga nisbatan yuqoriroq ekani qayd etildi. Mutaxassislar ushbu holatni shaharlashuv jarayonlarining tezlashishi, ijtimoiy-iqtisodiy bosimlar hamda zamonaviy turmush tarzidagi o‘zgarishlar bilan izohlashmoqda.
Shahar sharoitida yuzaga kelayotgan turli ziddiyatlar va hayot sur’atining tezligi oilaviy munosabatlarga ham o‘z ta’sirini o‘tkazmoqda. Oila va gender ilmiy-tadqiqot instituti xabarida ta’kidlanishicha, mamlakatimizda ajrimlar darajasining ko‘plab xorijiy davlatlarga nisbatan pastligi jamiyatda oila muqaddasligi va ma’naviy qadriyatlar ustuvor ekanini anglatadi.
Umuman olganda, statistik ma’lumotlar O‘zbekistonda nikoh instituti barqaror ijtimoiy tuzilma sifatida o‘z ahamiyatini yo‘qotmaganini va davlat tomonidan olib borilayotgan ijtimoiy islohotlar o‘z samarasini berayotganini ko‘rsatmoqda.
