IIV ko'chada fuqarolarni tekshirish tartibi bo'yicha rasmiy tushuntirish berdi
Bugungi kunda fuqarolar o‘rtasida ko‘plab bahs va savollarga sabab bo‘layotgan masalalardan biri — ko‘chada ichki ishlar organlari xodimlari tomonidan amalga oshiriladigan tekshiruv jarayonlaridir. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mazkur holatga oydinlik kiritish maqsadida Ichki ishlar vazirligi Jamoat xavfsizligi departamenti huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlarining vakolatlari yuzasidan rasmiy tushuntirish berdi. Ushbu ma’lumotlar fuqarolarning o‘z huquq va majburiyatlarini aniq anglab yetishlari uchun muhim ahamiyatga ega.
Asosiy tushuntirishlarga ko‘ra, tekshiruv jarayonidagi eng muhim farq ko‘zdan kechirish va tintuv o‘rtasidagi huquqiy chegaralarda namoyon bo‘ladi. Ko‘zdan kechirish jarayoni faqat vizual, ya’ni tashqi nazoratni ko‘zda tutadi.
Bunda xodim shaxsning tashqi ko‘rinishini, uning yonidagi buyumlarini yoki avtotransport vositasini faqat yuzaki tarzda kuzatadi. Ushbu jarayonning muhim jihati shundaki, xodim fuqaroning buyumlariga qo‘l tegizishga yoki cho‘ntaklarini bo‘shatishni talab qilishga haqli emas.
Shuningdek, bunday yuzaki kuzatuv paytida xolislar ishtiroki va bayonnoma tuzish talab etilmaydi. Biroq, har qanday holatda ham xodim o‘zini tanishtirishi va lavozimini ma’lum qilishi shart.
Agar xodimda biror-bir huquqbuzarlik sodir etilgani bo‘yicha asosli gumon paydo bo‘lsa, tekshiruv doirasi kengaytirilishi mumkin. Bunday vaziyatda sumka, cho‘ntaklar yoki transport vositasi salonidagi buyumlar batafsil tekshiriladi.
Bu jarayon endi qat’iy qonuniy qoidalar asosida amalga oshirilishi lozim. Xususan, tekshiruvda kamida ikki nafar xolis ishtirok etishi va albatta maxsus bayonnoma rasmiylashtirilishi shart.
Shaxsiy tintuv o‘tkazilayotgan bo‘lsa, u faqat tintuv qilinayotgan shaxs bilan bir xil jinsdagi xodim tomonidan amalga oshirilishi belgilangan. Fuqarolar esa o‘z navbatida tekshiruv sabablarini tushuntirib berishni hamda barcha qonun talablariga rioya etilishini talab qilish huquqiga egadirlar.
Shu bilan birga, patrul-post xizmati xodimlari shaxsni aniqlash maqsadida hujjatlarni tekshirish huquqiga ega ekanini ham unutmaslik lozim. Bu qonuniy talab hisoblanadi va fuqarolar bunga rioya qilishlari shart.
Agar fuqaro xodimning qonuniy talablariga asossiz ravishda bo‘ysunmasa yoki qarshilik ko‘rsatsa, bu holat amaldagi qonunchilikka ko‘ra ma’muriy javobgarlikka sabab bo‘lishi mumkin. Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, ko‘zdan kechirish — bu yuzaki kuzatuv, tintuv esa qat’iy qonuniy tartibdagi to‘liq tekshiruvdir.
Har bir fuqaro o‘z huquqlarini yaxshi bilishi va qonuniy doirada harakat qilishi jamiyatda tartib o‘rnatilishiga xizmat qiladi.
