O'zbekistonda ipoteka kreditlari bo'yicha o'rtacha foiz stavkalari ko'tarildi
O'zbekiston bank tizimida ipoteka kreditlari bo'yicha o'rtacha foiz stavkalari biroz ko'tarilgani kuzatildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
So'nggi ma'lumotlarga tayanadigan bo'lsak, mamlakatimiz moliya muassasalarida ipoteka kreditlari bo'yicha o'rtacha ko'rsatkich 22,6 foiz darajasiga yetdi. Avvalgi monitoring natijalari bilan taqqoslaganda, o'sish sur'ati 0,1 foizni tashkil etgan.
Garchi bir qarashda bu ko'rsatkich sezilarli bo'lib tuyulmasa-da, ipoteka kabi uzoq muddatli va yirik hajmdagi qarz majburiyatlarida kichik o'zgarishlar ham oylik to'lovlar hamda umumiy qaytariladigan mablag' miqdoriga bevosita ta'sir ko'rsatadi. Hozirgi vaqtda moliya bozorida eng maqbul shartlarni Infinbank va Milliy bank taklif etmoqda.
Ushbu banklarning ipoteka mahsulotlari uy-joy sotib olish niyatida bo'lgan fuqarolar uchun nisbatan qulay variantlar hisoblanadi. Aksincha, eng yuqori foiz stavkalari 26 foiz miqdorida belgilangan.
Bunday shartlar asosan Asia Alliance Bank, Universalbank va Davr bank tomonidan taklif etilayotgan kredit mahsulotlarida ko'zga tashlanadi. Shu sababli, bunday yuqori stavkalarda kredit olishdan oldin qarz oluvchilar oylik to'lovlar, boshlang'ich badal miqdori va umumiy ortiqcha to'lovlarni sinchiklab hisoblab chiqishlari lozim.
Ipoteka shartlari har bir bankning ichki siyosatiga ko'ra turlicha bo'lishi mumkin. Bundan tashqari, kreditning yangi qurilgan uylar yoki ikkilamchi bozor uchun olinayotgani ham stavkalar, muddatlar va boshlang'ich to'lov talablariga ta'sir qiladi.
Faqatgina reklamadagi raqamlarga tayanib qaror qabul qilish kutilmagan moliyaviy qiyinchiliklarga olib kelishi mumkin. Mutaxassislar uy-joy sotib olishni rejalashtirayotgan shaxslarga bir necha bankning takliflarini o'zaro solishtirishni maslahat berishadi.
Bunda foiz stavkasidan tashqari, sug'urta xarajatlari, turli komissiyalar va kreditni muddatidan oldin qaytarish shartlarini ham o'rganish muhimdir. Bugungi iqtisodiy sharoitda ipoteka krediti olish har bir oila budjeti uchun jiddiy mas'uliyat va uzoq yillik majburiyatdir.
Shu sababli, har bir mijoz o'z daromadlari barqarorligini va kelgusi xarajatlarini aniq tahlil qilishi shart. Bank bilan tuziladigan shartnomaning har bir bandi, hatto eng kichik tafsilotlari ham kelajakda katta ahamiyat kasb etadi.
Ipoteka masalasida shoshma-shosharlik qilish yoki hisob-kitobsiz ish tutish moliyaviy barqarorlikka zarar yetkazishi mumkin. Xulosa qilib aytganda, uy-joy sotib olish orzusini amalga oshirishda raqamlarga sovuqqonlik bilan yondashish va har bir qadamni o'ylab bosish talab etiladi.
