Kvant texnologiyasi bo'yicha tadqiqotchi bir bitkoin miqdoridagi mukofotni qo'lga kiritdi
Kvant texnologiyalari sohasida faoliyat yurituvchi Project Eleven startapi o‘zi ta’sis etgan maxsus mukofotni mustaqil tadqiqotchi Jankarlo Lelliga topshirishini e’lon qildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mazkur mukofot miqdori bir bitkoinga teng bo‘lib, hozirgi bozor qiymatida qariyb yetmish sakkiz ming AQSH dollarini tashkil etadi. Ushbu ma’lumot nufuzli texnologik nashrlar tomonidan tasdiqlandi.
Tadqiqotchi ommaviy foydalanish uchun ochiq bo‘lgan kvant qurilmasi yordamida elliptik egri chiziqli kriptografiyaga asoslangan o‘n besh bitli maxfiy kalitni buzishga muvaffaq bo‘ldi. Shuni alohida ta’kidlash joizki, ushbu tajriba bevosita bitkoin tarmog‘ini buzishni anglatmaydi.
Amaldagi bitkoin va boshqa ko‘plab raqamli valyutalar ikki yuz ellik olti bitli shifrlash tizimiga tayanadi. Taqqoslash uchun, o‘n besh bitli kalit atigi o‘ttiz ikki ming yetti yuz oltmish yetti xil variantdan iborat bo‘lib, u ancha sodda tuzilishga ega.
Kvant algoritmlari, xususan, Shor algoritmi nazariy jihatdan bunday shifrlash usullarini chetlab o‘tish imkoniyatiga ega. So‘nggi yillarda ushbu yo‘nalishdagi namoyishlar tez sur’atlar bilan murakkablashib bormoqda.
Masalan, o‘tgan yili olti bitli tizimlar buzilgan bo‘lsa, bugungi kunga kelib o‘n besh bitli ko‘rsatkichga erishildi. Bu esa kvant kompyuterlarining imkoniyatlari kengayib borayotganidan dalolat beradi.
Hozirgi vaqtda bitkoin tarmog‘i amaliy jihatdan to‘liq xavfsiz hisoblanadi. Biroq axborot texnologiyalari sohasi vakillari kelajakda kvant hujumlariga bardosh bera oladigan yangi algoritmlarga o‘tish masalasini jiddiy muhokama qilmoqdalar.
Xususan, ochiq kalitli manzillarga ega bo‘lgan foydalanuvchilar va jamoalar o‘z mablag‘larini himoya qilish uchun ehtiyot choralarini ko‘rishlari tavsiya etiladi. Kelajakda raqamli xavfsizlikni ta’minlash uchun postkvant kriptografiyasi asosiy yechimga aylanishi kutilmoqda.
