Iordaniya koinotni tadqiq etish bo‘yicha Artemis kelishuviga qo‘shildi
Iordaniya davlati Oy, Mars, kometa va asteroidlarni tinchlik maqsadlarida tadqiq etish hamda o‘zlashtirishga qaratilgan Artemis kelishuviga rasman qo‘shildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Vashington shahrida bo‘lib o‘tgan tantanali marosimda ushbu xalqaro hujjatni Iordaniyaning Amerika Qo‘shma Shtatlaridagi favqulodda va muxtor elchisi Dina Kavar imzoladi. Mazkur qadam bilan Iordaniya koinotni tadqiq etish bo‘yicha global tashabbusning oltmish uchinchi ishtirokchisiga aylandi.
Artemis kelishuvlari 2020-yilda ishlab chiqilgan bo‘lib, u 1967-yilda qabul qilingan Koinot to‘g‘risidagi xalqaro shartnoma tamoyillariga tayanadi. Ushbu hujjat koinot kengliklaridan faqat ezgu maqsadlarda foydalanish, texnologik moslikni ta’minlash, ilmiy ma’lumotlarni o‘zaro almashish hamda fazoviy chiqindilar miqdorini kamaytirish kabi o‘ta muhim qoidalarni o‘z ichiga oladi.
Garchi ushbu kelishuv yuridik jihatdan majburiy xarakterga ega bo‘lmasa-da, u ishtirokchi davlatlar uchun koinotda faoliyat yuritishning umumiy va odil qoidalari to‘plamini shakllantiradi. NASA rahbariyati Iordaniyaning ushbu sa’y-harakatlarini yuqori baholab, mamlakatning mazkur jarayonga qo‘shilishi insoniyatning Oyga qaytishi va u yerda doimiy infratuzilma yaratish rejalariga mos kelishini ta’kidladi.
Joriy yilda Iordaniya Portugaliya, Ummon va Latviyadan keyin ushbu kelishuvga qo‘shilgan to‘rtinchi davlat bo‘ldi. Bu esa mamlakatning xalqaro koinot hamjamiyatidagi o‘rni mustahkamlanib borayotganidan dalolat beradi.
Iordaniya o‘zining milliy koinot dasturini izchil ravishda rivojlantirib kelmoqda. Xususan, 2018-yilda mahalliy talabalar tomonidan yaratilgan birinchi sun’iy yo‘ldosh SpaceX kompaniyasining eltuvchi raketasi yordamida orbitaga muvaffaqiyatli chiqarilgan edi.
Hozirgi kunda mamlakatning Vadi-Ram cho‘lida koinot missiyalarining yer ustidagi namunaviy sinovlarini o‘tkazish bo‘yicha yirik loyihalar amalga oshirilmoqda. Bu kabi ilmiy izlanishlar kelajakda boshqa sayyoralarni o‘zlashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
