Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 19 noyabr
+13°
to‘liq bulutli shamol 2 m/s, shimoli-sharq
ENRU

Olimlar insoniyat kelajagi uchun yangi rivojlanish modelini ishlab chiqdi

Texnologiya
9
Olimlar insoniyat kelajagi uchun yangi rivojlanish modelini ishlab chiqdi
Insoniyat kelajagi faqatgina texnologik yuksalish yoki mutlaq tanazzuldan iborat emas. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Olimlar tomonidan ishlab chiqilgan yangi gibrid model texnologik sivilizatsiyalarning rivojlanish yo‘li biz o‘ylagandan ko‘ra murakkabroq ekanini ko‘rsatdi. Tadqiqotga ko‘ra, jamiyatlar takroriy inqirozlar, pasayish va qayta tiklanish bosqichlarini bosib o‘tishi mumkin.

Bu esa sun’iy intellekt yoki global halokat yagona yakuniy nuqta emasligidan dalolat beradi. Mazkur ilmiy xulosalar zamonaviy ilm-fan olamida katta qiziqish uyg‘otmoqda.

Tadqiqotchilar ming yillik davrni qamrab oluvchi o‘n xil rivojlanish ssenariysini modellashtirishdi. Bunda nafaqat tashqi tahdidlar, balki ichki omillar, ya’ni tabiiy boyliklarni sarflash darajasi, boshqaruv sifati va inqirozdan keyin o‘zini tiklash qobiliyati asosiy mezon qilib olindi.

Mazkur model aniq hisob-kitoblar va tasodifiy o‘zgarishlarni birlashtirgan holda, sivilizatsiyaning uzoq muddatli yashovchanligini tahlil qiladi. Bu esa insoniyatning kelajakdagi imkoniyatlarini kengroq baholashga xizmat qiladi.

Tadqiqotning eng muhim ko‘rsatkichi faollik ulushi deb nomlandi. Bu ko‘rsatkich sivilizatsiyaning yuqori texnologik darajani saqlab qolish vaqtini anglatadi.

Turli taxminlarda bu raqam sezilarli darajada o‘zgargan. Ya’ni, ayrim jamiyatlar deyarli uzluksiz rivojlansa, boshqalari tez-tez texnologik imkoniyatlarini yo‘qotib, so‘ngra ularni noldan tiklashga majbur bo‘lgan.

Bunday holatlar tarixda ham kuzatilgan bo‘lib, kelajakda ham takrorlanishi ehtimoldan xoli emas. Sivilizatsiyaning barqarorligiga eng kuchli ta’sir ko‘rsatuvchi omil bu tabiiy resurslarning tugash tezligidir.

Olimlar global xavf-xatarlarning oldini olishdan ko‘ra, resurslarni me’yorida iste’mol qilish jamiyatning omon qolishi uchun muhimroq ekanini aniqlashdi. Bu esa bugungi kunda global ekologik va energetik muammolar bilan kurashayotgan insoniyat uchun jiddiy ogohlantirishdir.

Tabiatni asrash va resurslardan oqilona foydalanish taraqqiyotning asosiy kafolati hisoblanadi. Ushbu model nafaqat Yer kelajagi, balki o‘zga sayyoralik sivilizatsiyalarni izlash loyihalari uchun ham yangi qarashlarni taqdim etadi.

Agar sivilizatsiyalar muntazam ravishda faol va nofaol holatlarga o‘tib tursa, koinotdan signallar kelmayotgani u yerda hayot yo‘qligini anglatmaydi. Shunchaki, o‘sha sivilizatsiya ayni damda navbatdagi tanazzul yoki tiklanish bosqichida bo‘lishi mumkin.

Koinotdagi jimjitlik siri mana shunday davriy o‘zgarishlar bilan izohlanishi mumkin. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, texnologik jamiyatlarning taqdiri faqatgina kutilmagan falokatlarga bog‘liq emas.

Asosiy mas’uliyat resurslarni boshqarish va inqirozlardan to‘g‘ri xulosa chiqara olish qobiliyatida yotadi. Model insoniyatga aniq bir bashorat bermaydi, biroq barqaror kelajak qurish uchun qaysi yo‘nalishlarga e’tibor qaratish lozimligini ko‘rsatib beradi.

Bizning vazifamiz esa mavjud imkoniyatlardan oqilona foydalanib, kelajak avlodlar uchun xavfsiz dunyo qoldirishdir. Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, texnologik taraqqiyot cho‘qqisiga chiqish bu yakuniy g‘alaba emas.

Haqiqiy muvaffaqiyat o‘sha darajani saqlab qolish va muqarrar inqirozlardan keyin yana oyoqqa tura olish san’atidir. Insoniyat uchun ilg‘or texnologiyalar qanchalik muhim bo‘lsa, tabiat bilan uyg‘unlikda yashash ham shunchalik hayotiy zaruratdir.

Faqatgina muvozanatni saqlash orqali biz uzoq muddatli taraqqiyotga erishishimiz mumkin.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026