Astronomlar koinotda o'zga sayyoraliklar qurgan megatuzilmalar yo'qligini isbotladi
Astronomlar koinotni tadqiq qilish davomida o‘ta istiqbolli deb hisoblangan ikkita yulduz atrofida o‘zga sayyoraliklar tomonidan qurilgan faraziy megatuzilmalar — Dayson sferalari mavjud emasligini isbotladilar. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Gefest loyihasining to‘rtinchi bosqichi doirasida o‘tkazilgan kuzatuvlar shuni ko‘rsatdiki, texnologik faoliyat belgisi sifatida qabul qilingan ortiqcha issiqlik nurlanishi aslida yulduzlar ortida joylashgan uzoq galaktikalarga tegishli bo‘lib chiqdi. Zamonaviy teleskoplar yordamida olingan aniq tasvirlar yulduzlardan kelayotgan signallar fon ob’ektlari bilan aralashib ketganini va bu holat ilmiy yanglishishga sabab bo‘lganini tasdiqladi.
Ilgari koinotni o‘rganuvchi teleskoplar past aniqlikdagi tasvirlar tufayli ikkita sovuq qizil mitti yulduzda g‘ayritabiiy infraqizil nurlanishni qayd etgan edi. Termodinamika qonunlariga ko‘ra, yulduz energiyasini yutuvchi har qanday ulkan sun’iy tuzilma o‘zidan issiqlik chiqarishi lozim.
Shu sababli, olimlar besh milliondan ortiq ob’ektni tahlil qilib, ushbu yulduzlarni o‘zga sayyoraliklar sivilizatsiyasi mavjud bo‘lishi mumkin bo‘lgan asosiy nomzodlar sifatida tanlab olishgan edi. Biroq koinotdagi yangi avlod teleskoplarining yuqori aniqlikdagi moslamalari ushbu nurlanish yulduzlarning o‘zidan emas, balki ulardan ma’lum masofada joylashgan boshqa manbalardan tarqalayotganini ko‘rsatdi.
Optik yanglishishning sabablari Tadqiqot natijalariga ko‘ra, yulduz va uning ortidagi galaktika tasvirda bir nuqtaga birlashib ketgani sababli texnologik markerlar haqidagi noto‘g‘ri xulosa shakllangan. Masalan, birinchi nomzod ob’ektning ortida juda noyob va chang bilan qoplangan galaktika mavjudligi aniqlandi.
Ushbu galaktika markazidagi ulkan qora tuynuk chang bulutlarini qizdirib, o‘ziga xos issiqlik signallarini tarqatgan. Bu signallar yerdagi kuzatuvchilar uchun yulduz atrofidagi sun’iy megatuzilmaning nurlanishi kabi ko‘ringan.
Ikkinchi nomzod bilan bog‘liq vaziyat yanada murakkab bo‘lib chiqdi. Uning ortida yulduzlar jadal hosil bo‘layotgan boshqa bir galaktika joylashgani ma’lum bo‘ldi.
Galaktikaning yorqin qismlaridan biri yulduzning holatiga deyarli to‘liq mos kelgan va uning nurlanishini yashirib qo‘ygan. Astrofiziklar yulduzning o‘z oqimini umumiy signaldan ajratib olish uchun teleskop tasvirlaridagi yorug‘lik nurlarini sinchiklab tahlil qilishga majbur bo‘ldilar.
Kelajakdagi tadqiqotlar uchun yangi uslub Garchi ushbu tadqiqot o‘zga sayyoraliklar sivilizatsiyasining izlarini topa olmagan bo‘lsa-da, u astronomiya fani uchun muhim uslubiy yangilik bo‘ldi. Endilikda olimlar kosmik xatoliklarni chetlab o‘tish va fon ob’ektlarini aniqroq ajratish imkoniga ega bo‘ldilar.
Kelgusida Dayson sferalarini qidirish ishlarida turli diapazonlardagi ma’lumotlarni dastlabki bosqichda solishtirish va radiointerferometriya usulidan foydalanish taklif etilmoqda. Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, koinotdagi g‘ayritabiiy hodisalar ko‘pincha murakkab tabiiy jarayonlarning natijasi bo‘lib chiqadi.
Aniqlangan bu yangi tizimlar endilikda galaktikadan tashqari astronomiyani o‘rganishda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi. Olimlar koinotda hayot va texnologik izlarni qidirishda yanada aniqroq va ishonchli usullardan foydalanishda davom etadilar.
