G'arbiy Yevropada iyun va iyul oylari eng issiq keldi
Yevropaning "Copernicus" iqlim xizmati taqdim etgan ma’lumotlarga ko’ra, 2026-yilning iyun va iyul oylari G’arbiy Yevropa hududida kuzatuvlar tarixidagi eng issiq davr sifatida qayd etildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu ikki oy davomida o’rtacha harorat 21,62 darajani tashkil etib, ko’p yillik me’yordan qariyb 3 darajaga yuqori bo’ldi. Avvalgi rekord ko’rsatkichlar sezilarli darajada yangilangani mintaqada ekologik vaziyatni murakkablashtirib, iqtisodiy tarmoqlarga jiddiy zarar yetkazdi.
G’arbiy Yevropa mamlakatlarida haroratning me’yordan keskin ko’tarilishi Fransiya, Germaniya, Buyuk Britaniya va Shveysariya kabi davlatlarda yaqqol sezildi. Ayrim hududlarda issiqlik darajasi odatdagidan 5 darajagacha baland bo’ldi.
Masalan, Angliya va Avstriyada havo harorati qariyb 40 darajaga yetib, mahalliy iqlim uchun mutlaq rekordlarni o’rnatdi. Bunday issiq havo oqimi nafaqat quruqlikda, balki dengiz suvlari haroratining ham ko’tarilishiga sabab bo’ldi.
Suv sathi pasayishi va energetika inqirozi Haddan tashqari issiqlik va yog’ingarchilikning kamligi natijasida Yevropaning yirik daryolarida suv sathi keskin pasayib ketdi. Reyn daryosida suv sathining rekord darajadagi past ko’rsatkichga tushishi yuk tashuvchi kemalar qatnovini to’xtatib qo’ydi.
Bu holat logistika zanjiriga zarar yetkazish bilan birga, energetika sohasiga ham salbiy ta’sir ko’rsatdi. Xususan, Vengriya va Ruminiyadagi atom elektr stansiyalari daryo suvi kamligi sababli o’z quvvatini pasaytirishga majbur bo’ldi.
Suv havzalaridagi isish jarayoni O’rtayer dengizi va Atlantika okeani qirg’oqlarida ham kuzatildi. Dengiz yuzasidagi haroratning ko’tarilishi suv ekotizimiga zarar yetkazib, iqlim muvozanatining yanada buzilishiga olib keldi.
Mutaxassislar bu kabi o’zgarishlarni global iqlim isishi bilan bog’liq deb hisoblamoqda. O’rmon yong’inlari va iqtisodiy talofatlar Qurg’oqchilik va jazirama natijasida Yevropa bo’ylab keng ko’lamli o’rmon yong’inlari avj oldi.
Minglab gektar maydonlar olov ichida qolib, bu ko’rsatkich so’nggi yigirma yillikdagi o’rtacha ko’rsatkichdan ikki barobar oshib ketdi. Ayniqsa, Fransiya va Ispaniya janubidagi o’rmonzorlar jiddiy zarar ko’rdi.
Yong’inlar nafaqat tabiatga, balki aholi punktlari va infratuzilma ob’ektlariga ham xavf tug’dirdi. Iqtisodiy tahlilchilar ushbu tabiiy ofatlar keltirgan zararni 180 milliard yevroga baholamoqda.
Bu Yevropa Ittifoqi yalpi ichki mahsulotining qariyb bir foiziga teng bo’lib, kutilayotgan iqtisodiy o’sish sur’atlarini pasaytirib yubordi. Qishloq xo’jaligida hosildorlikning kamayishi va issiq havo sharoitida ish unumdorligining pasayishi iqtisodiyotga qo’shimcha yuk bo’ldi.
Eng achinarlisi, jazirama issiq tufayli aholi o’rtasida sog’liq bilan bog’liq muammolar ortib, minglab kishilarning hayotdan ko’z yumishiga sabab bo’ldi. Iqlimshunoslarning tushuntirishicha, bunday g’ayritabiiy issiqlikka Sahroi kabirdan kelgan qizigan havo massalarining mintaqa ustida uzoq vaqt saqlanib qolishi sabab bo’lgan.
Arktika muzliklarining erishi natijasida havo oqimlarining harakat yo’nalishi o’zgarishi bunday blokirovka qiluvchi jarayonlarni tez-tez takrorlanishiga olib kelmoqda.
