Germaniya va Yaponiyaning olimlari yangi issiqlik sovitish tizimini yaratdi
Germaniya va Yaponiyaning ilmiy markazlari mutaxassislari elektr motori va kompressorlarni talab qilmaydigan yangi tubdan sovitish texnologiyasini ishlab chiqdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Bu innovatsion tizim bevosita issiqlik energiyasidan foydalangan holda uni sovuqqa aylantirish imkonini beradi. Kelgusida elektronika va transport vositalarida qo'llanilishi mumkin.
Ixbt.com bu haqda xabar berdi. Texnologiya asoslari va konstruksiya Loyihaning asosida Karlsrue texnologiya instituti (KIT) va Tsukuba universiteti olimlari ishlagan.
Ular dunyodagi ilk qattiq jismli elastokalorik sovitish tizimini yaratdilar. Tizim qo'shimcha elektr ta'minotisiz, to'g'ridan-to'g'ri issiqlik evaziga faoliyat yuritadi.
Asosiy qurilma nikel-titan qotishmasidan tayyorlangan ikki o'ta yupqa plyonkadan iborat. Birinchi plyonkaning qalinligi 22 mkm bo'lib, u issiqlik dvigateli vazifasini bajaradi.
Qizdirilganda qisqaradi va issiqlik energiyasini mekanik kuchga aylantiradi. Ishlash prinsipi va natijalar Hosil etilgan mekanik kuch ikkinchi plyonkani cho'zishga sarflanadi.
Ushbu plyonkaning qalinligi 26,5 mkm bo'lib, o'ta elastik qotishmadan yasalgan. U bevosita sovitish jarayoni uchun mas'uldir.
Material yuklanishi va strukturi o'zgarganda harorati keskin pasayishi kuzatiladi. Tajriba prototipida asosiy qism 86 darajagacha qizganda sovitilayotgan obyekt harorati taxminan 4 daraga pasayadi.
Elastokalorik plyonkaning ichida harorat farqi 13 daraga yetadi. Tizim manba harorati 130 daragacha ko'tarilganda ham ish qobiliyatini saqlab qoladi.
Samaradorlik va kelajakdagi imkoniyatlar Nazariy jihatdan elastokalorik sovitish texnologiyasi maksimal samaradorlikning 84 foizigacha erishish salohiyatiga ega. Hozircha bu texnologiyaning imkoniyatlarini amalda tasdiqlovchi prototip bo'lib, oddiy maishiy xolodilnik yoki konditsionerni darhol almashtira olmaydi.
Kelgusida bir nechta plyonkalarni parallel ravishda birlashtirib tizim quvvatini oshirish rejalashtiriladi. Mutaxassislar bu texnologiya protsessorlarning (CPU) issiqligini samarali sovutishda va elektromobillarning kuch qurilmalari elektronikasini ortiqcha qizishdan himoya qilishda muhim ahamiyat kasb etishi mumkin deb fikr bildiradi.
