«Starship» kosmik kemasi muvaffaqiyatli sinovdan so'ng bazaga qaytarilmoqda
Hind okeaniga muvaffaqiyatli qo‘ngan va suv yuzasida butun holatda saqlanib qolgan SpaceX kompaniyasining Starship S40 kosmik kemasi ayni damda Texas shtatidagi Starbase bazasiga qaytarilmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mazkur qurilma iyul oyida o‘tkazilgan sinov parvozi davomida barcha texnik vazifalarni bajarib, okeanning belgilangan nuqtasiga yumshoq qo‘nishni amalga oshirgan edi. Kutilmagan holat shundaki, apparat suvga tushgandan so‘ng shikastlanmagan va cho‘kib ketmasdan o‘z butunligini saqlab qolgan.
Hozirda maxsus yuk kemasi yordamida olib kelinayotgan kema joriy yilning 8-oktabr kuni bazaga yetib kelishi kutilmoqda. Ushbu parvoz Starship dasturi tarixidagi eng muhim yutuqlardan biri sifatida baholanmoqda.
Sinov davomida kema atmosferaning yuqori qatlamlaridan o‘tayotganda barcha oltita dvigateli barqaror ishlashda davom etdi. Odatda bunday sinovlarda prototiplar okeanga tushgach parchalanib ketar yoki cho‘kib ketar edi.
Biroq S40 modeli Avstraliya qirg‘oqlaridan taxminan 1500 kilometr uzoqlikda okean yuzasida suzib yurishda davom etib, muhandislarni hayratda qoldirdi. Noyob qutqaruv operatsiyasi tafsilotlari Kemaning suv yuzasida butun qolishi SpaceX mutaxassislarini g‘ayrioddiy qutqaruv amaliyotini o‘tkazishga undadi.
Dastlab qurilmani kuzatish va xavfsizligini ta’minlash uchun Go Australis kemasi yetib bordi, keyinchalik esa jarayonga yana bir necha yordamchi kemalar qo‘shildi. Bu kabi yirik hajmdagi kosmik apparatni ochiq okeandan olib chiqish o‘ziga xos murakkab texnik vazifa hisoblanadi.
Hozirgi vaqtda qimmatbaho apparatni tashish vazifasi Boskalis Forte yuk kemasiga yuklatilgan. Ushbu kema Afrika qit’asini aylanib o‘tib, Atlantika okeani orqali AQShning Texas shtatidagi Braunsvill shahriga qarab harakatlanmoqda.
Mazkur dengiz sayohati bir necha hafta davom etib, kosmik kemani bevosita ishlab chiqarish zavodiga yetkazib berish bilan yakunlanadi. Muhandislar uchun noyob imkoniyat Agar ob-havo sharoiti va dengiz yo‘nalishida kutilmagan o‘zgarishlar yuz bermasa, Starship S40 oktabr oyining ikkinchi haftasida Starbase bazasiga yetkaziladi.
Bu SpaceX muhandislari uchun tarixiy imkoniyatdir, chunki ular ilk bor kosmik fazoga chiqib, qayta kirish bosqichidagi barcha yuklamalarni boshidan o‘tkazgan kemani bevosita o‘rganish imkoniga ega bo‘ladilar. Olingan ma’lumotlar va kemaning tashqi holati kelgusidagi parvozlar xavfsizligini oshirishga xizmat qiladi.
Mutaxassislar korpusning qaysi qismlari eng ko‘p issiqlik bosimiga uchraganini va konstruksiyadagi zaif nuqtalarni aniqlash orqali keyingi avlod kosmik kemalarini yanada takomillashtirishni rejalashtirmoqda. Bu esa Mars va Oyga amalga oshiriladigan kelajakdagi missiyalar uchun muhim poydevor bo‘ladi.
