2024 YR4 asteroidining xavfi va yo‘q qilish usullari
NASA mutaxassislari va xalqaro arXiv olimlari guruhi 2024 YR4 asteroidini Yer yoki Oy bilan to‘qnashuvdan oldin yo‘q qilish bo‘yicha tadqiqotlar olib bormoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ular yadroviy zarba yordamida asteroidning xavfini bartaraf etish variantlarini ko‘rib chiqmoqda. Tadqiqotchilar ikki asosiy usulni taklif qilgan.
Birinchisi, asteroidning orbitasini o‘zgartirib, harakat yo‘nalishini boshqa tomonga burishdir. Ikkinchisi esa, kuchli yadroviy qurol yordamida asteroidni butunlay parchalashdir.
Olimlarning fikricha, bir megatonnalik yadroviy zarba asteroidni yo‘q qilish uchun yetarli bo‘lishi mumkin. Asteroid 2024-yil dekabr oyida aniqlangan bo‘lib, uning diametri taxminan 60 metrni tashkil etadi.
Fazoviy jism shakli xokkey shaybasiga o‘xshash bo‘lib, u juda tez aylanish xususiyatiga ega. Har 20 daqiqada o‘z o‘qi atrofida to‘liq aylanishni amalga oshiradi.
Tadqiqotchilar asteroid Mars va Yupiter oralig‘idagi asosiy kamar tarkibidan ajralib chiqqanini hamda uning silikat moddalarga boy ekanligini ta’kidlamoqda. Hozirgi baholarga ko‘ra, 2024 YR4 asteroidining Yerga urilish ehtimoli 0,28 foiz, Oyga to‘qnashishi esa taxminan 4 foizni tashkil etadi.
Ikkala holatda ham oqibatlar jiddiy bo‘lishi mumkin. Yerga urilishida portlash kuchi Hirosimadagi atom zarbasidan ikki ming barobar kuchliroq bo‘ladi.
Agar asteroid Oyga urilsa, ulkan chang zarralari tarqalib, sun’iy yo‘ldoshlar, kosmik teleskoplar va fazoviy stansiyalarga zarar yetkazishi ehtimoli mavjud. Yakuniy qaror 2028-yil oxirida qabul qilinadi, shu vaqtda asteroidning xavf darajasi yana bir bor baholanadi.
