Tramp tinchlik rejasi: Ukraina e’tiroz bildirdi
Donald Tramp ma’muriyati tomonidan Ukrainadagi urushni to‘xtatish bo‘yicha taklif etilgan rejaga oid ma’lumotlar oshkor qilindi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
"Axios" nashri ushbu rejaning qoralama nusxasini e’lon qilgan bo‘lib, uning haqiqiyligini AQSH va Ukraina rasmiylari tasdiqlagan. Reja 28 banddan iborat bo‘lib, unda Ukraina kelajagi va mintaqaviy xavfsizlikka oid muhim takliflar keltirilgan.
"Financial Times" nashrining yozishicha, AQSH Kiyevdan tinchlik shartnomasini tez orada qabul qilishni talab qilmoqda. Manbalarga ko‘ra, AQSH prezidenti Zelenskiy mazkur kelishuvni Shukronalik kuniga qadar imzolashini istamoqda.
Biroq Ukraina rasmiylari bu muddatga rioya qilish qiyinligini bildirishgan. Shu bilan birga, 20-noyabr kuni Zelenskiy AQSH armiyasi vakillarini qabul qildi va ulardan tinchlik rejasining rasmiy taqdimotini oldi.
Zelenskiy o‘z chiqishida Ukrainaga “munosib tinchlik” kerakligini ta’kidlab, asosiy prinsiplar belgilab olinganini ma’lum qildi. Ukraina BMTdagi vakili o‘rinbosari Kristina Gayovishin esa Kiyevning o‘z “qizil chiziqlari” borligini, ular buzilmas ekanini qayd etdi.
Rejaning asosiy bandlariga ko‘ra, Qrim, Donesk va Luhansk Rossiya hududi sifatida tan olinadi, Xerson va Zaporijjya esa front chizig‘i bo‘yicha bo‘linadi. Ukraina armiyasi qisqartiriladi, NATOga a’zo bo‘lmaslik Konstitutsiyaga kiritiladi.
Shuningdek, Rossiyaning muzlatilgan aktivlaridan 100 milliard dollar Ukraina tiklanishi uchun ajratiladi. Siyosiy qismda esa Rossiyaga qarshi sanksiyalar bosqichma-bosqich bekor qilinishi, G8 formatiga qaytish imkoniyati va Ukrainada saylovlar o‘tkazilishi belgilangan.
Biroq Ukraina mazkur rejaning ayrim talablariga e’tiroz bildirdi. Jumladan, urush paytidagi xalqaro yordamni tekshirish talabi Kiyev tomonidan rad etilgan.
Ukraina bu talab o‘rniga urush davridagi barcha harakatlar uchun to‘liq amnistiya berilishini talab qilmoqda. Xulosa qilib aytganda, Trampning tinchlik rejasiga doir muzokaralar qizg‘in davom etmoqda.
Rejaning har bir bandi Ukraina uchun muhim siyosiy va hududiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Kelgusi kunlarda tomonlar o‘rtasidagi munosabatlar yanada keskinlashishi kutilmoqda.
