Global tengsizlik: Milliarderlar boyligi tez sur’atda oshmoqda
Dunyodagi yetakchi iqtisodiy va siyosiy shaxslar 19–23-yanvar kunlari Davosda Jahon iqtisodiy forumi doirasida uchrashar ekan, Oxfam tashkiloti o‘zining yangi hisobotida global tengsizlikning yanada chuqurlashganini ta’kidladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Hisobotga ko‘ra, 2025-yilda dunyo milliarderlarining boyligi 16 foizga oshib, 18,3 trillion AQSH dollariga yetgan. Bu esa boylik tengsizligi masalasini yanada dolzarb qilib qo‘ydi.
Ma’lumotlarga qaraganda, 2025-yilda milliarderlar boyligi 2,5 trillion dollarga ko‘paygan. Bu raqam dunyo aholisining eng qashshoq 4,1 milliard qismiga tegishli jami boylik bilan deyarli teng.
Shu bilan birga, dunyo aholisining yarmiga yaqini qashshoqlikda yashashda davom etayotgani ham qayd etilgan. Oxfam tashkiloti boylik va siyosiy ta’sir o‘rtasidagi bog‘liqlikka alohida e’tibor qaratgan.
Hisobotda milliarderlarning oddiy fuqarolarga nisbatan siyosiy lavozimlarni egallash ehtimoli 4000 barobar yuqori ekani aytiladi. Bu esa qaror qabul qilish jarayonida boylikning ta’siri tobora kuchayib borayotganini ko‘rsatadi.
2025-yilda boylikning o‘sishiga bir qancha omillar, jumladan, AQSHda soliq va iqtisodiy siyosatdagi o‘zgarishlar hamda sun’iy intellekt sohasidagi aktivlar bahosining oshishi ta’sir qilgani qayd etilgan. Yevropa davlatlari, xususan, Germaniyada ham milliarderlarning soni va ularga tegishli boylik sezilarli darajada oshgan.
Germaniya dunyoda milliarderlar soni bo‘yicha to‘rtinchi o‘rinda bo‘lib, 2025-yilda ularning soni uchdan birga ko‘payib, 172 nafarga yetgan. Oxfam tashkiloti global tengsizlikni kamaytirish uchun boylikka nisbatan qat’iyroq soliq siyosatini joriy etish, milliy darajada tengsizlikni kamaytirish bo‘yicha reja ishlab chiqish va katta boylik egalarining siyosiy ta’sirini cheklash zarurligini ta’kidlamoqda.
Chunki tengsizlik uzoq davom etsa, bu nafaqat iqtisodiy, balki ijtimoiy va siyosiy barqarorlikka ham salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shu sababli, kelajakda asosiy savol shunday bo‘ladi: iqtisodiy o‘sishning foydasi kimga va qanday darajada yetib bormoqda?
