Samolyot harakatdagi poyezd tomiga qo‘ndirildi
Aviatsiya tarixida misli ko‘rilmagan hodisa sodir bo‘ldi: samolyot yurib ketayotgan poyezd tomiga qo‘ndirildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Bu kabi murakkab manyovr avval hech qachon amalga oshirilmagan. Loyihaning nomi “Train Landing” bo‘lib, u 2026-yil 15-fevral kuni Turkiyaning Afonkaraxisar shahri yaqinida muvaffaqiyatli amalga oshirildi.
Ushbu tarixiy parvozni uchuvchi Kosta Zivko Edge 540 sport samolyotida amalga oshirdi. Bitta o‘rinli, 400 ot kuchiga ega bo‘lgan ushbu samolyot yuqori tezlik va aniqlik uchun mo‘ljallangan.
Eng muhim pallada samolyot harakatlanayotgan poyezd vagonining tomiga millimetr aniqlikda qo‘ndirildi. Tryuk shu bilan yakunlanmadi: uchuvchi tezlikni qayta yig‘ib, yana havoga ko‘tarildi.
Bu manyovrning murakkabligi faqat poyezd tomiga qo‘nish bilan cheklanmaydi. Samolyot poyezd tezligiga moslashishi uchun soatiga 87 kilometr tezlikka tushishi kerak edi.
Bu sport samolyoti uchun juda xavfli chegara, chunki tezlikning ozgina pasayishi barqarorlikni yo‘qotishi, oshishi esa vagon tomidan o‘tib ketish xavfini oshirishi mumkin edi. Shuningdek, uchuvchi poyezd hosil qilgan turbulentlik sharoitida ideal trayektoriyani ushlab turishi talab qilindi.
Qo‘nishning yana bir qiyin jihati — past balandlikda uchuvchi uchun ko‘rish imkoniyatining cheklanishi. Harakat dinamikasi va burchak hujumini hisobga olgan holda, uchuvchi har soniyada sovuqqonlik bilan qaror qabul qilishi zarur edi.
Butun jarayon yaqinlashuvdan tortib, qo‘nish va qayta uchishgacha bo‘lgan qisqa 50 soniya davomida amalga oshirildi va u 2,5 kilometr masofani o‘z ichiga oldi. Ushbu loyiha bir kunlik g‘oya emas.
Tayyorgarlik ishlari 2024-yilda boshlangan bo‘lib, Red Bull jamoasi ko‘plab simulyatsiyalar o‘tkazdi, hisob-kitoblarni puxta ishlab chiqdi. Har bir detal sinchkovlik bilan o‘rganildi va xavfni minimal darajaga tushirish uchun mashqlar bajarildi.
Yakuniy bosqichda esa harakatlanayotgan poyezd platformasida ideal muvofiqlashuv va samolyotni aniq boshqarish talab etildi. Bu hodisa nafaqat tomosha uchun bajarilgan tryuk, balki aviatsiya tarixida muhim o‘rin egallagan voqea hisoblanadi.
Bu uchish mahorati, inson reaksiyasi va muhandislik yutuqlari birlashgan noyob yutuqdir. Aviatsiya tarixida yana bir yangi sahifa ochildi.
