Ho‘rmuz bo‘g‘ozi: Eron va AQSH o‘rtasida keskinlik oshmoqda
Jahon iqtisodiyotining muhim nuqtalaridan biri hisoblangan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi bugungi kunda katta harbiy poligon holatiga kelgan. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Eron va AQSH o‘rtasidagi keskinlik neft bozorini qaltis holatga solmoqda. Mintaqadagi so‘nggi vaziyat va dengiz yo‘llari taqdiri haqida dolzarb ma’lumotlar mavjud.
4 mart kuni Eron Ho‘rmuz bo‘g‘ozi ustidan to‘liq nazorat o‘rnatilganini e’lon qildi. Eron harbiy-dengiz kuchlari vakili Muhammad Akbarzoda bu yo‘lakdan o‘tmoqchi bo‘lgan har qanday xorijiy kema Eron raketalari va dronlari nishoniga aylanishi mumkinligini ta’kidladi.
AQSH prezidenti Donald Tramp bu tahdidlarga javoban Amerika harbiy-dengiz kuchlari neft tankerlarini himoya qilishga tayyorligini ma’lum qildi. Zarur bo‘lganda, AQSH harbiy-dengiz kemalari tankerlarni bo‘g‘oz orqali xavfsiz o‘tkazadi.
Xalqaro moliyaviy taraqqiyot korporatsiyasiga Fors ko‘rfazidagi tijoriy kemalar uchun sug‘urta va kafolatlar berish vazifasi topshirildi. AQSH Markaziy qo‘mondonligi rahbari admiral Bred Kuperning so‘zlariga ko‘ra, urush davomida Eronning 17 ta kemasi, jumladan, bir suvosti kemasi yo‘q qilingan.
Hozirda Fors va Ummon ko‘rfazlarida Eron harbiy floti qoldiqlari qolmagan. 28 fevralda boshlangan AQSH va Isroilning Eron yadroviy dasturiga qarshi harakatlari og‘ir oqibatlarga olib keldi.
Eronda 787 kishi halok bo‘lgan, Eron oliy rahnamosi Ali Xominaiy va qator generallar vafot etgan. Tehron ham javob zarbalari bergan — Isroil va qo‘shni arab davlatlaridagi AQSH bazalariga raketa hujumlari uyushtirilgan.
Bo‘g‘ozdagi qatnov to‘xtatilgani sababli, kamida 150 ta neft tankeri ochiq dengizda to‘plangan. Bu yerdan jahon neftining 20 foizi va suyultirilgan gazning 30 foizi o‘tishini hisobga olsak, vaziyat juda xavotirli.
Agar Ho‘rmuz bo‘g‘ozi uzoq muddatga yopilsa, kuniga 10 million barrel neft tanqisligi yuzaga kelishi mumkin. Bu esa yoqilg‘i narxining oshishi va global iqtisodiy inqirozga olib kelishi mumkin.
Sizningcha, AQSH harbiy kuzatuvi neft tankerlarining xavfsizligini ta’minlay oladimi yoki bu vaziyatni yanada keskinlashtiradimi? Dunyodagi eng muhim voqealar tafsilotlarini biz bilan kuzatib boring.
