Putin xorijlik askarlarni ekstraditsiyadan himoya qilish qonunini imzoladi

Rossiya Federatsiyasi prezidenti Vladimir Putin tomonidan imzolangan yangi qonun xalqaro maydonda katta e’tiborni qozondi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Ushbu qonunga ko‘ra, Rossiya qurolli kuchlari yoki boshqa harbiy tuzilmalarida xizmat qilgan yoki jangovar harakatlarda qatnashgan xorijiy fuqarolar hamda fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarni jinoiy javobgarlikka tortish yoki hukmni ijro etish maqsadida boshqa davlatlarga topshirish qat’iyan man etiladi. Bu o‘zgarish Rossiya Federatsiyasining Jinoyat protsessual kodeksining 464-moddasiga kiritilgan bo‘lib, shaxslarni so‘rov asosida ekstraditsiya qilishni rad etish tartibini belgilaydi.

Mazkur qonun Rossiya hukumatining harbiy salohiyatini oshirish va xorijlik yollanma askarlarni safga jalb qilish strategiyasining bir qismi hisoblanadi. 2025 yil 8 iyulda imzolangan boshqa bir farmonga ko‘ra, xorijliklar safarbarlik davrida Rossiya armiyasi bilan shartnoma tuzish huquqiga ega bo‘lishdi.

Avval bunday imkoniyat faqat favqulodda yoki harbiy holatlarda berilgan bo‘lsa, endilikda bu jarayon soddalashdi. 2022 yil 21 sentyabrda qabul qilingan safarbarlik farmoni asosida Rossiya hukumati o‘z harbiy kuchlarini to‘ldirish uchun barcha imkoniyatlarni ishga solmoqda.

Statistik ma’lumotlarga qaraganda, Rossiya armiyasiga chaqirilayotgan shaxslar soni sezilarli tarzda oshmoqda. AQSh razvedkasi va Yevropa tahlil markazlarining ma’lumotlariga ko‘ra, Rossiya har oyda o‘rtacha 30 mingdan 40 minggacha yangi harbiy xizmatchilarni yollamoqda.

Rossiya Xavfsizlik kengashi raisi o‘rinbosari Dmitriy Medvedev 2025 yil 2 iyulda bergan bayonotida yil boshidan buyon 210 ming kishi Mudofaa vazirligi bilan shartnoma imzolagani haqida ma’lumot berdi. Bu raqamlar Rossiyaning Ukraina hududidagi harbiy harakatlarni davom ettirish uchun inson resurslariga bo‘lgan ehtiyojining yuqori ekanligini ko‘rsatadi.

Ekspertlar fikricha, yangi qonun xorijlik yollanma askarlar uchun o‘ziga xos himoya vositasi sifatida xizmat qiladi. Bu qadam xalqaro hamjamiyat tomonidan tanqid qilinishi mumkin, chunki u xalqaro qidiruvda bo‘lgan yoki jinoyat sodir etgan shaxslarning Rossiya orqali jazodan qochish imkoniyatini oshiradi.

Shu bilan birga, qonun Rossiya armiyasida xizmat qilmoqchi bo‘lgan xorijliklar uchun xavfsizlik kafolatini yaratadi. Rossiya hukumati ushbu qonun orqali o‘z harbiy maqsadlarini amalga oshirishda xalqaro huquqiy to‘siqlarni bartaraf etishga va safarbarlik jarayonini yanada tezlashtirishga intilmoqda.