Yaponiyada benzin yo‘q bo‘lishi Trumpga bog‘lanmoqda
Yaponiyadagi bir nechta benzin quyish shoxobchalarida osilgan oddiy e’lonlar ijtimoiy tarmoqlarda katta shov-shuvga sabab bo‘lmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu shoxobchalarda "Benzin yo‘q, Trampga rahmat ayting" degan mazmundagi yozuvlar paydo bo‘lgan. Birinchi qarashda bu shunchaki oddiy norozilik bilan bog‘liqdek tuyulsa-da, haqiqatda buning ortida jiddiy geosiyosiy va iqtisodiy omillar yashiringan.
Ma’lumki, Yaponiya o‘z hududida boy neft zaxiralariga ega emas. Shu sababli u o‘zining neft mahsulotlarining asosiy qismini xorijdan import qilishga majbur.
Mamlakat iste’mol qiladigan neftning o‘ndan bir qismi Fors ko‘rfazi davlatlaridan keladi. Bu ro‘yxatda Saudiya Arabistoni, Birlashgan Arab Amirliklari va Qatar kabi yirik neft eksportchilari mavjud.
Eng muhim jihat shundaki, ushbu neftning deyarli barchasi strategik ahamiyatga ega bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozi orqali tashiladi. Mazkur bo‘g‘oz butun dunyo energetika ta’minotida hal qiluvchi nuqta hisoblanadi.
U orqali kuniga millionlab barrel neft o‘tib turadi. Shu sababli, bu hududdagi har qanday keskinlik yoki harbiy xavf global bozorlarga darhol ta’sir ko‘rsatadi.
So‘nggi vaqtlarda Fors ko‘rfazi mintaqasidagi siyosiy taranglik, ayniqsa Amerika Qo‘shma Shtatlari va Eron o‘rtasidagi munosabatlarning keskinlashuvi neft yetkazib berish zanjiriga xavf tug‘dirmoqda. Ayrim tahlilchilar bu holatni sobiq amerika prezidenti Donald Tramp yuritgan siyosat bilan bog‘lashmoqda.
Uning davrida Eronga nisbatan qattiq sanksiyalar joriy etilgani va mintaqadagi bosim oshgani bugungi vaziyatga ma’lum darajada zamin yaratgani ta’kidlanmoqda. Natijada, transport yo‘llarida xavf ortishi, sug‘urta to‘lovlari ko‘payishi va logistikadagi uzilishlar neft narxining keskin oshishiga olib kelmoqda.
Bu esa Yaponiya kabi importga qattiq bog‘liq mamlakatlarda benzin taqchilligi yoki narxlar oshishiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri sabab bo‘ladi. Yaponiyadagi oddiy bir e’lon ortida global energetika xavfsizligi, geosiyosiy qarama-qarshiliklar va iqtisodiy bog‘liqlik kabi murakkab jarayonlar mujassam.
Bu holat esa dunyodagi barqarorlik qanchalik nozik ekanini va kichik o‘zgarishlar ham xalqaro miqyosda qanday katta oqibatlarga olib kelishi mumkinligini yana bir bor namoyon etmoqda.
