Vengriyada Viktor Orban davri yakunlanib muxolifat g‘alaba qozondi
Joriy yilning 12 aprel kuni Vengriyada bo‘lib o‘tgan parlament saylovlari mamlakat siyosiy hayotida va butun Yevropa Ittifoqi miqyosida tub burilish yasadi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Uzoq davom etgan siyosiy jarayonlar natijasida o‘n olti yillik boshqaruv davri o‘z yakuniga yetdi va hokimiyat tizimida jiddiy o‘zgarishlar yuz berdi. Saylov natijalariga ko‘ra, Peter Madyar yetakchiligidagi Tisa muxolifat partiyasi parlamentda mutlaq ustunlikni qo‘lga kiritdi.
Amaldagi bosh vazir Viktor Orban va uning Fides partiyasi esa saylovchilardan yetarli ovoz ololmadi. Hisob-kitoblarga ko‘ra, parlamentdagi bir yuz to‘qson to‘qqizta o‘rindan bir yuz o‘ttiz sakkiztasi muxolifatga nasib etgan bo‘lsa, hukmron partiya atigi ellik beshta o‘rin bilan cheklanib qoldi.
Siyosiy tahlilchilar ushbu natijani nafaqat Vengriya, balki global miqyosdagi populist harakatlar uchun ham katta mag‘lubiyat deb baholamoqda. Viktor Orbanning o‘n olti yillik faoliyati davomida Yevropa Ittifoqi siyosatidan alohida yo‘l tutishi va Rossiya bilan yaqin aloqalar o‘rnatishi venger xalqida charchoq hissini uyg‘otgan ko‘rinadi.
Ekspertlarning fikricha, saylovchilar avtoritar boshqaruv uslubidan voz kechib, Yevropa qadriyatlariga qaytishni tanlashdi. Siyosatshunos Otabek Akromovning qayd etishicha, Orbanning mag‘lubiyati liberal tartibga qarshi bo‘lgan xalqaro kuchlar uchun jiddiy zarba bo‘ldi.
Uning noliberal demokratiya modeli endilikda o‘z ahamiyatini yo‘qotmoqda. Tahlilchi Muhammadqodir Sobirov esa yangi hukumatga ancha murakkab meros qolganini ta’kidlaydi.
Xususan, mamlakat iqtisodiyoti va energetika tizimining Rossiyaga kuchli bog‘liqligi yangi rahbariyat oldida turgan eng katta muammo hisoblanadi. Xalqaro kuzatuvchilar fikricha, Vengriyadagi bu o‘zgarishlar Yevropa Ittifoqi ichidagi siyosiy muvozanatni qayta shakllantiradi.
Orbanning ketishi Yevropa siyosatida yangi yo‘nalish boshlanayotganidan dalolat beradi. Umuman olganda, mazkur saylovlar Vengriya tarixida yangi sahifa ochib, Yevropa qit’asida siyosiy iqlimning o‘zgarishiga turtki berdi.
Endilikda barcha e’tibor yangi hukumatning qanday islohotlarni amalga oshirishiga qaratilgan.
