Amerikalik olimlar uzoq umr ko‘rish genini aniqlashga muvaffaq bo‘ldi
Amerikalik olimlar uzoq umr ko‘rish sirlarini o‘rganish yo‘lida muhim ilmiy tadqiqot o‘tkazdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Nufuzli nashrlarning ma’lumotiga ko‘ra, tadqiqotchilar ko‘rsichqonlarda uchraydigan uzoq umr ko‘rish bilan bog‘liq genni oddiy sichqonlarga o‘tkazishga muvaffaq bo‘lishdi. Bu kashfiyot biologiya olamida katta shov-shuvga sabab bo‘lib, qarish jarayonlarini boshqarishda yangi imkoniyatlarni ochib beradi.
Ko‘rsichqonlar hayvonot olamida o‘zining noyob xususiyatlari bilan ajralib turadi. Ular tabiatda 41 yilgacha yashashi mumkin, bu esa boshqa kemiruvchilarning o‘rtacha umridan deyarli o‘n baravar ko‘p demakdir.
Olimlar aynan shu g‘ayritabiiy holat ortida qanday biologik mexanizm turganini aniqlashga harakat qilishdi va kutilgan natijaga erishishdi. Tadqiqot davomida mutaxassislar uzoq umr sirlaridan biri yuqori molekulyar massali gialuron kislotasini ishlab chiqarish uchun mas’ul bo‘lgan maxsus gen bilan bog‘liq ekanini aniqlashdi.
Ushbu modda organizmda to‘qimalar holati, yallig‘lanish jarayonlarini nazorat qilish va turli o‘smalarga qarshi himoya tizimini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. Mazkur kislota hujayralarning yangilanishini ta’minlab, organizmning umumiy chidamliligini oshiradi.
Biologiya va tibbiyot sohasi mutaxassislari ushbu tadqiqot uzoq umr ko‘ruvchi sutemizuvchilarda shakllangan noyob mexanizmlarni boshqa turlarga ham o‘tkazish mumkinligini isbotlaganini ta’kidlamoqda. Olimlarning fikricha, tabiatda mavjud bo‘lgan bu kabi himoya vositalarini o‘rganish orqali boshqa jonzotlarning, jumladan, insonlarning ham umr ko‘rish davomiyligini yaxshilash mumkin.
Genetik jihatdan o‘zgartirilgan sichqonlarda o‘tkazilgan tajribalar natijasida ularning umri taxminan 4,4 foizga uzaygani ma’lum bo‘ldi. Bu ko‘rsatkich bir qarashda kichik bo‘lib tuyulishi mumkin, biroq zamonaviy ilm-fanda bunday natija jiddiy yutuq sanaladi.
Chunki bu yerda gap nafaqat ko‘proq yashash, balki qarilik davrida ham sog‘lom hayot kechirish haqida ketmoqda. Tajriba davomida hayvonlarda bir qator ijobiy o‘zgarishlar kuzatildi.
Xususan, ularda turli xavfli o‘smalardan himoyalanish qobiliyati kuchaygan, to‘qimalardagi yallig‘lanish jarayonlari kamaygan va ichak immuniteti sezilarli darajada yaxshilangan. Bu esa mazkur gen organizmda qarish bilan bog‘liq bir nechta muhim jarayonlarga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini tasdiqlaydi.
Ushbu kashfiyot kelajakda insonlar ustida olib boriladigan tadqiqotlar uchun ham yangi yo‘l ochishi kutilmoqda. Mutaxassislar hozirning o‘zidayoq gialuron kislotasining parchalanishini sekinlashtiradigan maxsus molekulalarni aniqlagan va ularni sinovdan o‘tkazishni boshlagan.
Albatta, bu natijalar odamlar tez orada yuz yildan ortiq sog‘lom yashay boshlaydi degan xulosaga olib kelmaydi. Bunday murakkab jarayonlar uzoq vaqt, ko‘p bosqichli sinovlar va xavfsizlik tekshiruvlarini talab qiladi.
Shunga qaramay, erishilgan yutuqlar qarish jarayonlarini tushunish va unga ta’sir qilish borasida katta umid bag‘ishlamoqda.
