NASA Oy va Mars missiyalari uchun ko'ngillilarni tanlaydi
Amerika Qo‘shma Shtatlarining Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi yaqin kelajakda amalga oshirilishi rejalashtirilgan Oy va Mars missiyalariga tayyorgarlik ko‘rish maqsadida yangi ilmiy loyihani e’lon qildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu noyob dastur doirasida to‘rt nafar ko‘ngilli tanlab olinadi va ular bir yil davomida koinotdagi hayot sharoitlarini o‘zida aks ettiruvchi maxsus muhitda yashaydi. Dastur ishtirokchilarga kelajakdagi uzoq muddatli parvozlar davomida duch kelinishi mumkin bo‘lgan qiyinchiliklarni bevosita his qilish imkonini beradi.
Agentlik bergan rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, mazkur ilmiy tajriba 2027-yilning avgust oyida Texas shtatining Xyuston shahridagi Jonson koinot markazida boshlanadi. Loyihaning asosiy maqsadi haqiqiy koinot parvozini amalga oshirish emas, balki boshqa sayyoralardagi yashash sharoitlarini Yer yuzida to‘liq qayta tiklashdan iboratdir.
Tanlab olingan ko‘ngillilar o‘n ikki oy davomida tashqi dunyodan uzilgan holda, maxsus yopiq majmuada astronavtlar bajarishi lozim bo‘lgan kundalik vazifalarni bajaradi. Ular o‘z ehtiyojlari uchun ekin ekish, salomatlik holatini doimiy nazorat qilish va koinot ochiq maydoniga chiqish mashqlarini bajarish kabi murakkab sinovlardan o‘tadi.
Mutaxassislar ushbu tadqiqot yordamida inson organizmining uzoq muddatli yakkalanish va koinot sharoitiga qay darajada chidamli ekanini aniqlashni ko‘zlamoqda. Shuningdek, Mars sayyorasidagi sutka davomiyligi Yerdagidan qariyb qirq daqiqa uzun ekani insonning biologik soatlariga qanday ta’sir ko‘rsatishi ham chuqur o‘rganiladi.
Bu kabi ma’lumotlar kelajakda Marsga yuboriladigan ilk insonli missiyalarning xavfsizligini ta’minlashda muhim o‘rin tutadi. Loyiha ishtirokchilariga qo‘yiladigan talablar ham ancha qat’iy belgilangan.
Tanlovda faqat Amerika Qo‘shma Shtatlari fuqarolari yoki ushbu mamlakatda doimiy yashash huquqini beruvchi hujjatga ega bo‘lgan shaxslar qatnashishi mumkin. Nomzodlarning yoshi 30 dan 55 gacha bo‘lishi, bo‘y uzunligi esa 188 santimetrdan oshmasligi lozim.
Shuningdek, ingliz tilini mukammal bilish asosiy shartlardan biri hisoblanadi. Muhandislik, biologiya, fizika yoki matematika sohalarida oliy ma’lumotga ega bo‘lgan, ilmiy faoliyat bilan shug‘ullangan yoki harbiy xizmat tajribasiga ega nomzodlarning arizalari birinchi navbatda ko‘rib chiqiladi.
Tajriba jarayoni uchta asosiy bosqichdan tashkil topadi. Dastlabki bosqichda ko‘ngillilar koinot kemasining ichki qismini eslatuvchi modulda istiqomat qiladi.
Shundan so‘ng ular Mars yuzasini eslatuvchi maxsus hududga o‘tkazilib, u yerda dehqonchilik va tashqi muhitda ishlash ko‘nikmalarini shakllantiradi. Yakuniy qismda esa ishtirokchilar koinot kemasi muhitiga qaytib, Yerga qaytish jarayonini amalga oshiradi.
NASA rahbariyati ushbu loyiha insoniyatning koinotni zabt etish yo‘lidagi navbatdagi ulkan qadami bo‘lishiga ishonch bildirmoqda.
