Putin G‘arbni xalqaro huquq normalarini o‘zgartirishga urinishda aybladi
Rossiya prezidenti Vladimir Putin Sankt-Peterburg shahrida harbiy dengizchilar bilan uchrashuv chog‘ida Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin shakllangan xalqaro munosabatlar tizimini keskin tanqid qildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Uning ta’kidlashicha, G‘arb davlatlari o‘zlarini Sovuq urush g‘olibi deb e’lon qilib, xalqaro huquq normalarini o‘z manfaatlariga mos ravishda o‘zgartirishga uringan. Putin bu jarayonni Yugoslaviyadagi voqealar misolida tushuntirib, G‘arbning xatti-harakatlarini xavfli oqibatlarga olib keluvchi harakat sifatida baholadi.
Prezidentning fikricha, Ikkinchi jahon urushidan keyin o‘rnatilgan va Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomiga asoslangan dunyo tartibi SSSR parchalanishi bilan inqirozga yuz tutgan. U G‘arb mamlakatlari BMT Nizomiga zid bo‘lgan qarorlarni qabul qila boshlaganini va bu bilan xalqaro barqarorlikka putur yetkazilganini qayd etdi.
Rossiya rahbari ushbu holatni jinni shishadan chiqarib yuborishga qiyoslab, dunyodagi muvozanat buzilganini urg‘uladi. Xalqaro huquq va Yugoslaviya mojarosi Putin o‘z nutqida Yugoslaviyaning parchalanishi va undan keyin yuz bergan qurolli to‘qnashuvlarga alohida to‘xtaldi.
U serb xalqining turli davlatlar hududida bo‘linib qolganini adolatsizlik deb atadi. Rossiya rahbarining ushbu bayonoti negizida NATOning 1999-yildagi harbiy amaliyotiga nisbatan uzoq yillik e’tirozlar yotadi.
O‘shanda Shimoliy Atlantika alyansi Kosovodagi gumanitar inqirozni to‘xtatish maqsadida harbiy kuch ishlatgan edi. Biroq o‘sha davrda NATOning harakatlari BMT Xavfsizlik Kengashining tegishli ruxsatisiz amalga oshirilgani xalqaro huquqshunoslar o‘rtasida hamon katta bahslarga sabab bo‘lib kelmoqda.
Rossiya tomoni bu harakatlarni suveren davlatga nisbatan tajovuz deb hisoblasa, G‘arb davlatlari buni tinch aholini qirg‘indan saqlab qolish uchun zarur bo‘lgan chora sifatida oqlaydi. Rossiyaning BMTdagi huquqiy maqomi Shuni ta’kidlash joizki, Sovet Ittifoqi 1945-yilda BMTga asos solgan davlatlardan biri bo‘lgan va Xavfsizlik Kengashida veto huquqiga ega doimiy a’zo sifatida faoliyat yuritgan.
1991-yilda ittifoq tugatilgach, Rossiya Federatsiyasi uning huquqiy vorisi sifatida tashkilotdagi barcha imtiyoz va majburiyatlarni o‘z zimmasiga oldi. Bu qaror o‘sha paytda Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligiga a’zo mamlakatlar tomonidan ham ma’qullangan edi.
Putin o‘z chiqishida Rossiyaning huquqiy maqomi haqida emas, balki G‘arbning dunyo siyosatidagi ustunlikka intilishi haqida so‘z yuritdi. Uning fikricha, dunyoda tartib o‘rnatishda faqat bir guruh davlatlarning manfaatlari emas, balki barcha uchun umumiy bo‘lgan xalqaro qoidalar ustuvor bo‘lishi lozim.
Ushbu bayonot Rossiyaning zamonaviy tashqi siyosiy yo‘nalishini va G‘arb bilan munosabatlardagi mavjud qarama-qarshiliklarni yana bir bor namoyon etadi.
