AQSHda Suriya qamoqxonasi sobiq rahbari 60 yilga ozodlikdan mahrum etildi
Suriyada inson huquqlarini qo‘pol ravishda buzib, minglab siyosiy mahbuslarni qiynoqqa solgan qonli tuzumning yuqori martabali mulozimlaridan biriga nisbatan tarixiy hukm o‘qildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Amerika Qo‘shma Shtatlari Adliya vazirligining rasmiy ma’lumotiga ko‘ra, Bashar Asad boshqaruvi davrida Damashqdagi mash’um Adra markaziy qamoqxonasi direktori bo‘lib ishlagan 74 yoshli sobiq brigada generali Samir Usmon Shayx 60 yilga ozodlikdan mahrum etildi. U mahbuslarga nisbatan vahshiyona munosabatda bo‘lgani hamda o‘zining qonli o‘tmishini immigratsiya idoralaridan yashirgani uchun aybdor deb topildi.
2005-2008 yillarda qamoqxonaga rahbarlik qilgan sobiq general nafaqat qiynoqlar haqida buyruq bergan, balki ushbu jinoyatlarda shaxsan o‘zi ham ishtirok etgan. Mart oyida bo‘lib o‘tgan sud jarayonida federal hakamlar hay’ati uni qiynoq maqsadida til biriktirish, og‘ir jismoniy azob berish hamda hujjatlarni soxtalashtirishda to‘liq aybdor deb topdi.
Sudda guvohlik bergan jabrlanuvchilar mahbuslarni maxsus moslamalarga bog‘lab, shiftga osgan holda kaltaklashgani va g‘ayriinsoniy sharoitlarda saqlashganini so‘zlab berdi. 2020-yilda AQSH hududiga kirib olib, 2024-yilning iyul oyida qo‘lga olingan Shayx Suriyadan tashqarida javobgarlikka tortilgan Asad tuzumining eng yuqori martabali vakiliga aylandi.
Qamoqxona ichidagi vahshiyliklar AQSH sudida ochiqlangan ma’lumotlar butun dunyo jamoatchiligini larzaga soldi. Ma’lum bo‘lishicha, qamoqxonada mahbuslarni buklanuvchi maxsus moslamalarga mahkam bog‘lab, umurtqa pog‘onasini shikastlash darajasida qiynashgan.
Siyosiy tutqunlar inson chidab bo‘lmas darajadagi ochlik, suvsizlik va doimiy ruhiy bosim ostida ushlab turilgan. Guvohlarning ta’kidlashicha, Samir Usmon Shayx faqat xonasida buyruq berish bilan cheklanib qolmay, qiynoq kameralariga shaxsan kirib, tergov jarayonlarini nazorat qilgan va jazolash ishlarida qatnashgan.
Ko‘plab mahbuslar ushbu shafqatsiz munosabat natijasida bir umrga nogiron bo‘lib qolgan yoki vafot etgan. AQSHda fosh bo‘lgan soxta hayot Sobiq brigada generalining Amerikadagi hayoti va qo‘lga olinishi tafsilotlari ham diqqatga sazovordir.
U 2020-yilda Suriyadagi harbiy unvoni va qamoqxona direktori bo‘lib ishlaganini yashirgan holda AQSHga kirib kelgan. Keyinchalik mamlakat fuqaroligini olish uchun ariza topshirganida ham o‘zining o‘tmishdagi faoliyati haqidagi ma’lumotlarni qasddan yashirgan.
Biroq huquq-tartibot idoralari uning asl qiyofasini fosh etishga muvaffaq bo‘ldi. Ushbu sud hukmi dunyo hamjamiyati uchun muhim signal hisoblanadi.
Bu voqea insoniyatga qarshi jinoyat sodir etgan shaxslar, hatto oradan yillar o‘tib boshqa davlatlarga qochib ketgan taqdirda ham, baribir adolat oldida javob berishini ko‘rsatdi. Samir Usmon Shayxga nisbatan chiqarilgan qat’iy jazo Asad rejimi davrida jabrlangan minglab insonlar uchun adolat tantanasi sifatida qabul qilinmoqda.
