Xitoylik mis qiroli firibgarlik uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi
Xitoyning yirik savdo giganti Maike Metals International kompaniyasi asoschisi va rahbari, mamlakatda mis qiroli nomi bilan tanilgan 61 yoshli Xe Szinbi shartnomaviy firibgarlik hamda poraxo‘rlikda ayblanib, umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Sian shahri sudi tomonidan yopiq tarzda o‘tkazilgan jarayon xulosalariga ko‘ra, tadbirkorning noqonuniy moliyaviy xatti-harakatlari Xitoyning yirik banklariga bir milliard dollardan ortiq miqdorda to‘g‘ridan to‘g‘ri zarar ko‘rish xavfini tug‘dirgan. Hozirda milliarder tadbirkor sud hukmi ustidan shikoyat arizasi kiritgan bo‘lib, ushbu holat Xitoy iqtisodiyotidagi eng yirik korrupsion janjallardan biriga aylandi.
Xe Szinbining biznes faoliyati zamonaviy Xitoy savdo-sanoat tarixidagi eng yorqin ko‘tarilishlardan biri sifatida e’tirof etiladi. U o‘z ishini 1993-yilda Sian shahrida do‘stlari bilan birgalikda bor-yo‘g‘i 50 ming yuan, ya’ni o‘sha davr kursi bo‘yicha taxminan 8,7 ming dollar miqdorida kredit olib boshlagan edi.
Dastlab elektrotexnika va mexanika mahsulotlari savdosi bilan shug‘ullangan Maike savdo uyi tez orada metallolom va tozalangan mis savdosiga ixtisoslashdi. O‘z rivojlanishining eng yuqori cho‘qqisida ushbu kompaniya Xitoy import qiladigan mis xomashyosining to‘rtdan bir qismini, ya’ni 25 foizini yakka o‘zi ta’minlab kelgan.
Inqiroz sabablari va moliyaviy sxemalar Kompaniya faoliyatidagi xatarli moliyaviy sxemalar koronavirus pandemiyasi davrida o‘zining salbiy ta’sirini ko‘rsata boshladi. Xe Szinbi o‘z omborlarida saqlanayotgan va tashilayotgan ulkan mis zaxiralarini banklarga garovga qo‘yish orqali juda katta miqdorda kreditlar jalb qilgan.
Biroq, savdodan tashqari, magnat mehmonxonalar va biznes markazlari qurilishiga ham ulkan investitsiyalar kiritgan edi. Xitoy ko‘chmas mulk bozorida yuzaga kelgan bo‘hron ushbu mablag‘larning qaytmasligiga va moliyaviy oqimlarning to‘xtab qolishiga sabab bo‘ldi.
2022-yildagi qat’iy kovid cheklovlari logistika tizimini izdan chiqardi, jahon bozorida mis narxining keskin pasayishi esa kompaniyaning qarzlarni qoplay olmasligiga olib keldi. Kassa uzilishlari va moliyaviy majburiyatlarning bajarilmasligi natijasida imperiya inqirozga yuz tutdi.
2023-yilning oktyabr oyida kompaniya rahbari bilan aloqa butkul uzildi, ko‘p o‘tmay uning politsiya tomonidan hibsga olingani ma’lum bo‘ldi. Keyingi oyda Maike Metals rasman bankrotlik e’lon qildi.
Sud jarayoni va himoya tomonining pozitsiyasi Sud jarayonida Xe Szinbining advokatlari tadbirkorning firibgarlik qilish niyati bo‘lmaganini, kompaniya o‘n yildan ortiq vaqt mobaynida banklar oldidagi majburiyatlarini muntazam bajarib kelganini ta’kidladilar. Himoya tomonining fikricha, yuzaga kelgan ulkan bank yo‘qotishlarining asosiy sabablaridan biri kreditorlarning o‘zidagi xavf-xatarlarni baholash tizimining bo‘shligidir.
Shunga qaramay, sud taqdim etilgan dalillarni yetarli deb topib, sobiq mis qirolini eng og‘ir jazo chorasiga mahkum etdi. Ushbu voqea Xitoyda xususiy sektor va bank tizimi o‘rtasidagi munosabatlarning qanchalik nozik ekanini, shuningdek, davlatning iqtisodiy jinoyatlarga nisbatan murosasiz ekanini yana bir bor tasdiqladi.
Bir paytlar mamlakat iqtisodiyotining tayanchi bo‘lgan yirik tadbirkorning taqdiri endilikda butunlay o‘zgardi. Hozirda xalqaro tahlilchilar ushbu sud qarorining Xitoy metall bozoriga ta’sirini diqqat bilan kuzatib bormoqdalar.
