Jahon bozorida oziq-ovqat mahsulotlari narxi ketma-ket ko‘tarilmoqda
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti hisobotiga ko‘ra, jahon bozorida asosiy iste’mol mahsulotlari narxi ketma-ket uchinchi oy davomida ko‘tarilmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Aprel oyi yakunlariga ko‘ra, oziq-ovqat mahsulotlari narxlari indeksi o‘tgan oyga nisbatan qariyb ikki foizga o‘sib, yuqori ko‘rsatkichlarni qayd etdi. Mutaxassislar ushbu o‘sish sur’atlarini bir qancha tashqi va ichki omillar bilan izohlamoqda.
Narxlarning ko‘tarilishiga birinchi navbatda noqulay ob-havo sharoitlari, energiya resurslarining qimmatlashishi hamda xalqaro yuk tashish tizimidagi murakkabliklar sabab bo‘lmoqda. Ayniqsa, don mahsulotlari, makkajo‘xori va o‘simlik moylari bozorida sezilarli qimmatlashuv kuzatilgan.
Ma’lumotlarga ko‘ra, palma, soya va kungaboqar moylarining narxi oxirgi ikki yil ichidagi eng yuqori darajaga yetgan. Bu holat jahon bozoridagi umumiy vaziyatga salbiy ta’sir ko‘rsatib, oziq-ovqat xavfsizligi masalasini yana bir bor kun tartibiga chiqarmoqda.
Shu bilan birga, chorvachilik mahsulotlari, xususan, go‘sht narxlarida ham rekord darajadagi o‘sish qayd etildi. Biroq barcha mahsulotlar ham qimmatlashayotgani yo‘q.
Masalan, shakar narxi dunyo miqyosida qariyb besh foizga arzonlagan. Tahlilchilar buni ayrim yetakchi ishlab chiqaruvchi davlatlarda hosildorlikning yuqori bo‘lgani va taklif hajmi oshgani bilan bog‘lamoqda.
Global bozordagi bunday o‘zgaruvchan vaziyat xalqaro iqtisodiy aloqalarga va davlatlarning ichki iste’mol savatchasiga o‘z ta’sirini o‘tkazmay qolmaydi. Ekspertlarning ta’kidlashicha, kelgusida narxlarning barqarorlashishi ko‘p jihatdan logistika zanjirlarining tiklanishiga va asosiy eksportyor mamlakatlardagi hosil miqdoriga bog‘liq bo‘ladi.
Hozircha jahon hamjamiyati narxlarni jilovlash va aholining ijtimoiy himoyasini kuchaytirish choralarini ko‘rishga majbur bo‘lmoqda. Bu kabi iqtisodiy jarayonlar har bir mamlakatdan o‘z ichki resurslarini to‘g‘ri taqsimlashni va tashqi xavflarga nisbatan tayyor turishni talab etadi.
