O‘zbekistonlik tadbirkorlar nazorat organlari tomonidan o‘tkazilayotgan tekshiruvlardan xavotirda
O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan tadbirkorlar davlat nazorat organlari tomonidan o‘tkazilayotgan tekshiruvlar va yuborilayotgan ogohlantirish xatlari soni keskin ortib borayotganidan jiddiy xavotir bildirmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Biznes vakillarining fikriga ko‘ra, nazorat tizimida shaffoflikning yetishmasligi mamlakatdagi tadbirkorlik muhitiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan asosiy omillardan biridir. Yaqinda Savdo-sanoat palatasida tashkil etilgan ochiq muloqot davomida ishbilarmonlar o‘zlarini qiynayotgan dolzarb muammolarni ochiq bayon qildilar.
Ularning ta’kidlashicha, so‘nggi vaqtlarda standartlashtirish, ekologiya, transport va boshqa ko‘plab sohalarga mas’ul bo‘lgan nazorat idoralari tomonidan yuborilayotgan rasmiy bildirishnomalar hamda tekshiruvlar soni sezilarli darajada ko‘paygan. Bunday vaziyat tadbirkorlik subyektlarining kundalik ish jarayonini sezilarli darajada murakkablashtirmoqda.
Tadbirkor o‘z mahsuloti sifatini oshirish, xizmat ko‘rsatish ko‘lamini kengaytirish yoki yangi ish o‘rinlari yaratish kabi muhim vazifalar o‘rniga, bor e’tiborini turli hujjatlarni tayyorlash, javob xatlarini yozish va idoralarning talablarini bajarishga sarflashga majbur bo‘lmoqda. Rasmiy statistik ma’lumotlar ham tadbirkorlarning ushbu xavotirlari asossiz emasligini tasdiqlamoqda.
Joriy yilning dastlabki to‘rt oyi davomida o‘tkazilgan tekshiruvlar soni o‘tgan yilning mos davriga nisbatan yigirma olti foizdan ko‘proqqa oshgan. Bu raqamlar biznes dunyosi uchun jiddiy ogohlantirish hisoblanadi, chunki har bir tekshiruv tadbirkordan qo‘shimcha vaqt, katta mablag‘ va ishchi kuchini talab etadi.
Ayniqsa, kichik va o‘rta biznes vakillari uchun bunday byurokratik to‘siqlar juda og‘ir yuk bo‘lib tushmoqda. Tadbirkorlar asosiy muammolardan biri sifatida bildirishnomalarning o‘ta qat’iy va talabchan mazmunda kelayotganini qayd etishmoqda.
Ayrim hollarda biznes subyektlaridan juda qisqa muddat ichida javob berish so‘raladi, aks holda tekshiruv o‘tkazilishi bilan tahdid qilinadi. Bu esa ishbilarmonlar orasida ortiqcha bosim va xavotirni yuzaga keltirmoqda.
Shuningdek, turli nazorat inspeksiyalari vazifalarining bir-birini takrorlashi ham katta muammolardan biridir. Bir xil ma’lumotlar bir necha idora tomonidan qayta-qayta so‘ralishi natijasida tadbirkor bir masala yuzasidan bir necha marta hisobot berishga majbur bo‘lmoqda.
Albatta, tadbirkorlar davlat nazorati zarurligini inkor etmaydi. Sifat, xavfsizlik va ekologiya talablariga rioya qilinishi jamiyat uchun muhimdir.
Biroq nazorat tizimi adolatli, tushunarli va ortiqcha takrorlanishlarsiz bo‘lishi shart. Biznes vakillarining asosiy istagi shundan iboratki, tekshiruvlar rivojlanishga to‘siq bo‘lmasligi, idoralar o‘rtasida vazifalar aniq taqsimlanishi va har bir talab qonuniy asosga ega bo‘lishi lozim.
Faqat shaffof va qo‘llab-quvvatlovchi tizim orqali mamlakatda tadbirkorlikni yangi bosqichga olib chiqish mumkin.
