O'zbekistonda Rossiya benzini taqchilligi sababli narxlar keskin oshdi
O‘zbekiston yoqilg‘i bozorida so‘nggi vaqtlarda kutilmagan holat kuzatilmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mamlakat chetdan benzin sotib olish hajmini keskin oshirayotgan bir paytda, ayrim yonilg‘i quyish shoxobchalarida import mahsulotlari taqchillashib, narxlar 20 ming so‘mdan oshib ketdi. Toshkent shahridagi yirik tarmoqlarda Rossiyadan keltiriladigan AI-95 markali benzin sotuvi to‘xtab qolgan yoki katta uzilishlar bilan yetkazib berilmoqda.
Ushbu vaziyat ichki bozorda taklif va talab o‘rtasidagi muvozanatning buzilishiga hamda narxlarning sezilarli darajada ko‘tarilishiga sabab bo‘ldi. Rossiya yoqilg‘isi taqchilligi sabablari Poytaxtdagi ayrim xalqaro brendlarga tegishli shoxobchalarda Rossiyaning AI-95 benzini bir oydan buyon sotilmayotgani qayd etilmoqda.
Boshqa yirik tarmoqlarda esa yonilg‘i yetkazib berishda muntazam kechikishlar kuzatilyapti. Soha mutaxassislarining fikricha, keyingi yetkazib berish muddatlari bo‘yicha aniq ma’lumotlar mavjud emas.
Ayrim norasmiy manbalar yaqin orada Rossiya benzinini muntazam ravishda kutish qiyin bo‘lishini taxmin qilmoqda. Import qilinadigan yuqori sifatli benzin paydo bo‘lgan taqdirda ham, uning chakana narxi bir litr uchun 20 ming so‘mdan oshib ketishi kuzatilmoqda.
Bu esa haydovchilarni nisbatan arzonroq bo‘lgan mahalliy AI-92 markali yoqilg‘iga o‘tishga majbur qilmoqda. Natijada, Rossiya benzinidagi uzilishlar fonida mahalliy mahsulotlarga bo‘lgan talab ortib, ularning ham narxi ko‘tarilishiga olib keldi.
Xususan, ayrim shoxobchalarda mahalliy AI-92 benzini 13,8 ming so‘mgacha baholanmoqda, vaholanki boshqa joylarda ushbu ko‘rsatkich 11,5 ming so‘m atrofida saqlanib qolgan. Import hajmi va ichki ishlab chiqarish statistikasi Bozordagi hozirgi vaziyatni tushunish uchun rasmiy statistika ma’lumotlariga nazar tashlash kifoya.
Joriy yilning yanvar-iyul oylari davomida O‘zbekiston jami 710 ming tonna benzin import qildi. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan qariyb 54 foizga ko‘pdir.
Yonilg‘i xaridi uchun sarflangan mablag‘lar ham sezilarli darajada o‘sib, 426 million dollarga yetdi. Taqqoslash uchun, o‘tgan yili ushbu ko‘rsatkich 264,9 million dollarni tashkil etgan edi.
Bu xarajatlarning 60 foizdan ziyodga oshganini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, mamlakat ichkarisida benzin ishlab chiqarish hajmi ham biroz o‘sgan.
Yilning birinchi yarmida 614,2 ming tonna yoqilg‘i ishlab chiqarildi, bu o‘tgan yilgiga qaraganda 34,5 ming tonnaga ko‘proqdir. Biroq, ichki ishlab chiqarishning o‘sishi va importning rekord darajadagi hajmi ham bozordagi barqarorlikni to‘liq ta’minlashga yetarli bo‘lmayapti.
Mamlakat ichki ehtiyojni qondirish uchun tashqi bozorga tobora ko‘proq bog‘lanib qolmoqda, bu esa jahon bozoridagi narxlar va yetkazib berish zanjiridagi uzilishlarning O‘zbekistonga bevosita ta’sir qilishini anglatadi.
