Tadbirkorlik faoliyati erkinligini ta'minlovchi yetti tamoyil qonunda mustahkamlandi

O‘zbekiston qonunchiligida tadbirkorlik muhitini yaxshilash va biznes vakillarining huquqlarini himoya qilish maqsadida muhim o‘zgarishlar amalga oshirildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari to‘g‘risidagi qonunga kiritilgan yangi qo‘shimchalarga ko‘ra, davlat organlari va biznes subyektlari o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi yetti ta asosiy tamoyil qonun darajasida mustahkamlandi. Ushbu tamoyillar xususiy mulk daxlsizligini ta’minlash, korrupsiyaga chek qo‘yish va tadbirkorlar uchun teng imkoniyatlar yaratishga qaratilgan bo‘lib, endilikda davlat idoralari o‘z faoliyatini aynan shu mezonlar asosida tashkil etishi shart.

Yangi kiritilgan moddalarga muvofiq, qonuniylik tamoyili davlat organlari va ularning mansabdor shaxslari o‘z vazifalarini bajarishda Konstitutsiya va qonun hujjatlariga qat’iy rioya etishini talab qiladi. Shu bilan birga, tadbirkorlik erkinligi kafolatlangan bo‘lib, har bir fuqaro mamlakat ichida va xorijda o‘z mulkidan erkin foydalanish hamda qonun bilan taqiqlanmagan har qanday faoliyat bilan shug‘ullanish huquqiga ega.

Bu esa mamlakatda erkin bozor iqtisodiyoti tamoyillarini yanada kuchaytiradi. Tadbirkorlar huquqlarining huquqiy kafolatlari Barcha tadbirkorlik subyektlari, ularning mulkchilik shakli yoki tashkiliy tuzilmasidan qat’i nazar, qonun va sud oldida tengdir.

Davlat organlari tomonidan ayrim korxonalarga asossiz imtiyozlar berilishi yoki boshqalariga nisbatan cheklovlar o‘rnatilishi taqiqlanadi. Shuningdek, tadbirkorning qonuniy ishonchi himoya qilinishi belgilab qo‘yildi.

Bu shuni anglatadiki, davlat organlari tadbirkorlarning qonuniy kutishlarini hurmat qilishi, amaldagi tartib va qoidalarni kutilmaganda yoki asossiz ravishda o‘zgartirmasligi lozim. Xususiy mulk daxlsizligi masalasi ham yangi tahrirdagi qonunda alohida o‘rin egallagan.

Tadbirkorga tegishli mol-mulkni olib qo‘yish yoki uning huquqlarini cheklash faqat sud qarori asosida va qonunda ko‘zda tutilgan hollardagina amalga oshirilishi mumkin. Bu qoida biznes vakillarining o‘z investitsiyalari va mulki xavfsizligiga bo‘lgan ishonchini oshiradi.

Barqaror qonunchilik va shaffoflik Korrupsiyaga qarshi kurashish va manfaatlar to‘qnashuviga yo‘l qo‘ymaslik tadbirkorlikni tartibga solishning ajralmas qismiga aylandi. Davlat xizmatchilari biznes jarayonlariga aralashganda har qanday shaxsiy manfaatdorlikdan xoli bo‘lishi shart.

Shu bilan birga, qonunchilikning barqarorligi tamoyili joriy etildi. Unga ko‘ra, tadbirkorlik faoliyatiga oid qoidalar tez-tez o‘zgarmasligi, aksincha, izchil va oldindan bashorat qilinadigan darajada bo‘lishi kerak.

Xulosa qilib aytganda, ushbu huquqiy yangiliklarning asosiy maqsadi tadbirkorlar uchun xavfsiz va barqaror huquqiy muhit yaratishdir. Mazkur etti tamoyil davlat va biznes o‘rtasidagi muloqotni yangi bosqichga olib chiqib, iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirishga xizmat qiladi.

Endilikda tadbirkorlar o‘z huquqlari buzilgan taqdirda, ushbu qonuniy tamoyillarga tayanib o‘z manfaatlarini himoya qilish imkoniyatiga ega bo‘ldilar.