O‘zbekistonda beshta yirik bank xususiylashtiriladi
O‘zbekistonning 2030-yilgacha mo‘ljallangan milliy strategiyasi loyihasi SOVAZ portalida muhokamaga qo‘yildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu hujjatda davlatning bank sohasidagi ishtirokini kamaytirish rejalari o‘z aksini topgan. Xususan, beshta yirik bankni xususiylashtirish nazarda tutilgan.
Bu haqda upl.uz xabar berdi. Strategiyaga ko‘ra, 2026-yilga kelib davlat ishtirokidagi banklar soni kamida bittaga qisqarishi kutilmoqda.
2030-yilga borib esa davlat tasarrufida atigi to‘rtta asosiy moliyaviy institut qolishi rejalashtirilgan. Avvalgi tahrirda esa 3–4 bankni saqlab qolish ehtimoli ko‘rsatilgan edi.
Bugungi kunda davlat ulushi 9 ta bankda mavjud: Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki (NBU), «Agrobank», «Uzpromstroybank», «Asakabank», «Xalq banki», «Biznesni rivojlantirish banki», «Mikrokreditbank», «Alokabank» va «Turonbank». Rejaga ko‘ra, har yili kamida bitta bank xususiylashtirilishi kerak.
Shuningdek, strategiyada bank aktivlarida davlat ulushining qisqarishi ham belgilangan. 2026-yilda bu ko‘rsatkich 65 foizga, 2030-yilda esa 55 foizga pasayishi lozim.
2023-yil 1-dekabr holatiga ko‘ra, davlat banklari aktivlarning 64,53 foizini nazorat qilgan, bu miqdor 576,2 trillion so‘mni tashkil etadi. Qayd etish joizki, yangilangan strategiyadan ichki bozorga xorijiy banklarni jalb qilish majburiyati haqidagi band olib tashlangan.
Iqtisodiy tahlilchi Otabek Bakirovning fikricha, yaqin vaqt ichida xususiylashtirish uchun eng real nomzodlar kichikroq banklar, masalan, «Alokabank» yoki «Turonbank» hisoblanadi. Yirik banklar, jumladan, «Uzpromstroybank» va «Asakabank»ning to‘liq xususiylashtirilishi esa 2028-yilgacha kechiktirilishi mumkin.
2026-yilda Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki (YTTB) «Asakabank» aksiyalarining 15 foizini sotib olishga kelishuvga erishgani ma’lum qilingan. Shu bilan birga, «Uzpromstroybank»ni xususiylashtirish jarayonlari 2025–2026-yillarda yakunlanishi rejalashtirilgan.
NBU, «Agrobank», «Mikrokreditbank», «Xalq banki» va «Biznesni rivojlantirish banki» esa 2028-yil oxirigacha davlat tasarrufida qoladi. Prezident qaroriga binoan, sentyabr oyida O‘zbekiston Milliy investitsiya fondiga «Uzpromstroybank» aksiyalarining 30 foizi o‘tkazildi.
Fitch agentligi ekspertlari ushbu bankni sotuv uchun asosiy obyekt sifatida ko‘rsatgan. O‘zbekiston moliya tizimining tarixi XIX asr oxiriga borib taqaladi.
O‘sha davrda Toshkentda Rossiya imperiyasi Davlat banki bo‘limi tashkil etilgan bo‘lib, bu hududning xalqaro moliya tizimiga qo‘shilishiga zamin yaratgan.
