Tadbirkorlar faoliyatini nazorat qilishning yangi elektron tizimi joriy etiladi
O‘zbekistonda texnik jihatdan tartibga solish, standartlashtirish, metrologiya va muvofiqlikni baholash sohalarida tadbirkorlar faoliyatini nazorat qilishning mutlaqo yangi elektron tizimi joriy etilishi kutilmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mazkur yangi tartib biznes subyektlarini qonunbuzilish xavfiga qarab tasniflash hamda tekshiruvlarni aynan xavf darajasi asosida tashkil etishni ko‘zda tutadi. Bu esa mamlakatimizda tadbirkorlik muhitini yaxshilash va davlat nazoratini yanada shaffoflashtirish yo‘lidagi muhim qadamdir.
Yangi ishlab chiqilgan nizom loyihasiga ko‘ra, tadbirkorlik subyektlari maxsus ball to‘plash tizimi orqali baholab boriladi. Ushbu tahlillar natijasida korxonalar yuqori, o‘rta va past xavf toifalariga ajratiladi.
Bu shuni anglatadiki, endilikda barcha tadbirkorlarga bir xil yondashuv qo‘llanilmaydi. Aksincha, ularning faoliyat turi, avvalgi ish tajribasi, kelib tushgan murojaatlar va boshqa muhim ko‘rsatkichlar asosida har bir subyektga alohida munosabat bildiriladi.
Baholash jarayonida nafaqat rasmiy statistik ma’lumotlar, balki fuqarolar va turli tashkilotlardan kelib tushgan murojaatlar, ommaviy axborot vositalaridagi xabarlar hamda ochiq manbalardagi boshqa axborotlar ham inobatga olinadi. Bunday keng ko‘lamli tahlil nazorat organlariga qaysi sohada yoki qaysi tadbirkorlik subyektida xavf darajasi yuqori ekanini oldindan aniqlash hamda resurslarni to‘g‘ri taqsimlash imkonini beradi.
Yangi tizimning eng e’tiborli jihati shundaki, xavf darajasi past deb topilgan tadbirkorlik subyektlari faoliyatiga nazorat organlari asossiz aralashmaydi. Bunday korxonalarda rejali tekshiruvlar o‘tkazilishi to‘xtatiladi.
Bu qonun hujjatlariga qat’iy rioya qilib, o‘z ishini tartibli yuritayotgan halol biznes vakillari uchun juda katta yengillik va rag‘bat bo‘lishi shubhasizdir. Xavfi yuqori va o‘rta toifaga kiritilgan subyektlar uchun esa dastlab profilaktika tadbirlarini o‘tkazish belgilanmoqda.
Ya’ni, darhol tekshiruv boshlash o‘rniga, tadbirkorga mavjud kamchiliklarni bartaraf etish, qonunchilik talablarini o‘rganish va xavfli holatlarning oldini olish uchun imkoniyat yaratiladi. Ushbu yondashuv davlat organlarining asosiy maqsadi jazolash emas, balki tushuntirish va qo‘llab-quvvatlash ekanini ko‘rsatadi.
Agar profilaktika tadbirlari va tushuntirish ishlaridan keyin ham xavfli vaziyatlar saqlanib qolsa, tegishli tartibda tekshiruv o‘tkazish masalasi ko‘rib chiqiladi. Demak, tekshiruvlar endi tasodifiy yoki ommaviy xarakterga ega bo‘lmay, faqat aniq asos va xavf mavjud bo‘lgan taqdirdagina amalga oshiriladi.
Bu esa tadbirkorlarning ortiqcha vaqt yo‘qotishining oldini oladi. Shu bilan birga, inson hayoti va sog‘lig‘iga, jamoat xavfsizligiga yoki atrof-muhitga real tahdid aniqlangan favqulodda holatlarda profilaktika tadbirlarisiz ham tekshiruv o‘tkazishga ruxsat beriladi.
Bu choralar kutilmagan baxtsiz hodisalarning oldini olish va aholi xavfsizligini ta’minlash uchun zarurdir. Zero, bunday vaziyatlarda tezkor choralar ko‘rish hayotiy ahamiyatga ega hisoblanadi.
Xulosa qilib aytganda, mazkur elektron tizim tadbirkorlar uchun ortiqcha ma’muriy bosimni kamaytirishga, nazorat jarayonlarini raqamlashtirishga va davlat organlari faoliyatini samarali tashkil etishga xizmat qiladi. Asosiy maqsad — to‘g‘ri ishlayotgan biznesga xalaqit bermaslik, muammo va xavf mavjud bo‘lgan nuqtalarda esa o‘z vaqtida professional yordam ko‘rsatish va tartib o‘rnatishdir.
