Olimlar Oy tuprog'ida no'xat yetishtirish imkoniyati borligini isbotladi
AQSH Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi 2030-yillarga borib Oy yuzasiga fazogirlarni yuborishni va u yerda uzoq muddatli bazalar tashkil etishni maqsad qilgan. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu ulkan loyihaning muvaffaqiyati ko‘p jihatdan koinot stansiyalarida va boshqa sayyoralarda oziq-ovqat mahsulotlarini mustaqil ravishda yetishtirishga bog‘liqdir. Shu bois, olimlar hozirda Oy sharoitida dehqonchilik qilish imkoniyatlarini chuqur o‘rganmoqda.
Ostin shahridagi Texas universiteti tadqiqotchilari yaqinda o‘tkazilgan tajribalar davomida sun’iy ravishda yaratilgan Oy tuprog‘ida no‘xat yetishtirish mumkinligini isbotladi. Ma’lumki, regolit deb ataladigan Oy tuprog‘i o‘simliklar o‘sishi uchun o‘ta noqulay muhit hisoblanadi.
Unda o‘simliklar hayoti uchun zarur bo‘lgan organik moddalar mutlaqo mavjud emas, aksincha, tarkibida ko‘plab zaharli og‘ir metallar bor. Bu esa ochiq holdagi tuproqdan foydalanishni imkonsiz qiladi.
Mazkur murakkab muammoni hal qilish maqsadida mutaxassislar tuproq tarkibini boyitishning o‘ziga xos usulini qo‘lladi. Ular Oy tuprog‘iga chuvalchanglar yordamida hosil qilingan tabiiy o‘g‘it hamda maxsus foydali zamburug‘larni aralashtirdi.
O‘tkazilgan ilmiy tajribalar shuni ko‘rsatdiki, tarkibida 75 foizgacha regolit bo‘lgan aralashmada no‘xat urug‘lari unib chiqib, hosil berish darajasiga yetgan. Bunda foydali zamburug‘lar o‘simlik ildizlariga ozuqa moddalarini osonroq o‘zlashtirishga yordam beradi va zaharli metallarning salbiy ta’sirini sezilarli darajada kamaytiradi.
Hozirgi bosqichda olimlar yetishtirilgan hosilning inson salomatligi uchun qanchalik xavfsiz ekanini sinchiklab tekshirmoqda. Agar laboratoriya tahlillari ijobiy natija bersa, kelajakda Oyga yo‘l oladigan fazogirlar o‘zlariga kerakli bo‘lgan oziq-ovqat mahsulotlarini bevosita o‘sha yerning o‘zida yetishtirish imkoniga ega bo‘ladi.
Bu esa koinotni o‘rganishda yangi davrni boshlab beradi.
