Yaponiya olimlari 6G aloqa texnologiyasi bo‘yicha jahon rekordini o‘rnatdi
Tokusima universiteti olimlari Tokio va Gifu universitetlaridagi hamkasblari bilan birgalikda oltinchi avlod mobil aloqa tarmoqlari davrini yanada yaqinlashtiruvchi muhim texnologik yutuqqa erishdilar. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Soha mutaxassislari 560 gigagers bo‘lgan o‘ta yuqori chastota diapazonida bitta kanal orqali soniyasiga 112 gigabit ma’lumot uzatishga muvaffaq bo‘lishdi. Bu ko‘rsatkich jahon ilm-fani tarixida 420 gigagersdan yuqori chastotalarda soniyasiga 100 gigabitlik tezlik chegarasi zabt etilgan ilk holat sifatida qayd etildi.
Mazkur yangilik kelajakda simsiz aloqa tizimlarining imkoniyatlarini butunlay yangi bosqichga olib chiqishi kutilmoqda. Teragers diapazoni kelajakdagi oltinchi avlod tarmoqlari uchun asosiy poydevor hisoblanadi.
Chunki ushbu chastota ulkan o‘tkazuvchanlik qobiliyatiga ega bo‘lgan o‘ziga xos axborot magistrallarini yaratishga imkon beradi. Biroq an’anaviy kremniy elektronikasi 350 gigagersdan yuqori chastotalarda jismoniy cheklovlarga duch keladi.
Bunday sharoitda uzatgichlarning quvvati pasayib, shovqin darajasi keskin ortib ketadi. Takeshi Yasui boshchiligidagi tadqiqotchilar guruhi ushbu to‘siqni yengib o‘tish uchun odatiy elektron generatorlardan voz kechib, radiofotonika usulidan foydalanishga qaror qilishdi.
Olimlar kremniy nitrididan tayyorlangan maxsus chipda inson tirnog‘idan ham kichik bo‘lgan soliton optik mikro-taroq qurilmasini qo‘llashdi. Ushbu optik asbob lazer nurini chastota va faza bo‘yicha mukammal sozlangan ko‘plab chiziqlarga ajratish xususiyatiga ega.
Maxsus modulyatsiya usulini qo‘llash orqali fiziklar yorug‘likni misli ko‘rilmagan darajadagi toza teragers radioto‘lqinlariga aylantirishga muvaffaq bo‘lishdi. Bu esa ma’lumotlarni uzatishda yuqori aniqlik va tezlikni ta’minladi.
Rekord darajadagi tezlikdan tashqari, mualliflar tizimning barqaror ishlashi bilan bog‘liq murakkab muammoni ham hal qilishdi. Avvalgi laboratoriya sinovlarida qo‘llanilgan sxemalar harorat o‘zgarishiga o‘ta sezgir bo‘lib, bir necha daqiqada ishdan chiqib qolar edi.
Tokusima muhandislari optik tolani to‘g‘ridan-to‘g‘ri chipga payvandlab, haroratni avtomatik nazorat qilish tizimini o‘rnatdilar. Natijada yangi qurilma laboratoriya sharoitida 27 soatdan ortiq vaqt davomida uzluksiz va ishonchli ishlashga qodirligini isbotladi.
Smartfonlarda ushbu texnologiya paydo bo‘lishi uchun hali bir necha yil talab etiladi. Hozirda fiziklar signal uzatish masofasini oshirish va shovqinlarni yanada kamaytirish ustida ish olib bormoqdalar.
Ushbu ixtironing ilk amaliy qo‘llanish sohasi oddiy foydalanuvchilar ko‘zidan yiroq bo‘lgan tarmoq infratuzilmasi, ya’ni tayanch stansiyalarini o‘zaro bog‘lovchi asosiy aloqa kanallari bo‘lishi kutilmoqda. Bu esa kelajakda mobil internet sifatini tubdan yaxshilashga xizmat qiladi.
