Sun’iy intellekt rivoji ekologiyaga zararli tashlamalar miqdorini oshirmoqda
Suniy intellekt texnologiyalarining jadal suratlarda rivojlanishi nafaqat raqamli inqilobga, balki jiddiy ekologik muammolarga ham sabab bo‘lmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Dunyoning eng yirik texnologiya kompaniyalari hisoblangan Google va Amazon tomonidan e’lon qilingan so‘nggi hisobotlar shuni ko‘rsatadiki, suniy intellektni joriy etish yo‘lidagi raqobat atrof-muhitga chiqariladigan zararli tashlamalar miqdorini keskin oshirib yuborgan. Ushbu ma’lumotlar xalqaro texnologik nashrlarda keng muhokama qilinmoqda.
Tahlillarga ko‘ra, Google kompaniyasining umumiy karbonat angidrid tashlamalari o‘tgan yilga nisbatan yigirma besh foizga ko‘paygan. Amazon korxonasida esa bu ko‘rsatkich o‘n olti foizni tashkil etmoqda.
Ikkala kompaniya ham yaqin yillar ichida atmosferaga chiqariladigan zararli gazlarni butunlay bartaraf etishga va’da bergan edi. Biroq yangi texnologiyalarning elektr energiyasi va suvga bo‘lgan ulkan ehtiyoji ushbu ezgu maqsadlarga erishishni so‘roq ostida qoldirmoqda.
Garchi kompaniyalar o‘z hisobotlarida chiqindilar ortishiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri suniy intellektni aybdor qilib ko‘rsatmagan bo‘lsalar-da, bilvosita dalillar aynan shunga ishora qilmoqda. Google va Amazon so‘nggi bir yilda suniy intellekt tizimlarini qo‘llab-quvvatlash uchun energiya iste’moli sezilarli darajada oshganini tan olgan.
Hatto qayta tiklanuvchi energiya manbalariga sarmoya kiritilishiga qaramay, hisoblash quvvatlarini ta’minlash uchun tabiiy gaz elektr stansiyalariga tayanishga majbur bo‘linmoqda. Asosiy muammo uchinchi darajali tashlamalar bilan bog‘liq bo‘lib, bu toifaga kompaniya bevosita nazorat qilmaydigan, ammo uning faoliyati uchun zarur bo‘lgan tovarlar va xizmatlar kiradi.
Masalan, suniy intellekt uchun zarur bo‘lgan kuchli grafik protsessorlarni sotib olish va ulkan ma’lumotlar markazlarini qurish shular jumlasidandir. Google kompaniyasining bunday tashlamalari besh yil oldingi ko‘rsatkichga nisbatan ikki baravarga ko‘paygan.
Amazon vaziyati yanada murakkabroq ko‘rinish olgan. Kompaniya joriy yilda global miqyosda boshqa har qanday korxonadan ko‘ra ko‘proq ma’lumotlar markazi quvvatlarini ishga tushirganini ma’lum qildi.
Faqatgina oxirgi chorakning o‘zida bir butun o‘ndan ikki gigavattdan ortiq quvvat qo‘shilgan. Bu kabi kengayish kompaniyaning ekologik majburiyatlarini bajarishini qiyinlashtirmoqda, chunki yangi qurilayotgan obektlar juda katta miqdorda energiya talab qiladi.
Qizig‘i shundaki, har ikki kompaniya ham o‘z hisobotlarida suniy intellektning atrof-muhitga keltirishi mumkin bo‘lgan foydalari haqida to‘xtalib o‘tgan. Ular ushbu texnologiya iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashda yordam berishini ta’kidlashmoqda, biroq amaldagi raqamlar hozircha buning aksini ko‘rsatmoqda.
Mutaxassislarning fikricha, texnologik gigantlar o‘z ish uslublarini jiddiy tarzda qayta ko‘rib chiqishlari kerak bo‘ladi. O‘zbekiston kabi rivojlanayotgan mamlakatlar uchun ham ushbu holat muhim saboq bo‘lib, texnologik taraqqiyot va tabiat musaffoligini saqlash o‘rtasidagi muvozanatni topish lozimligini anglatadi.
