AQSHda sun’iy intellekt tufayli elektr energiyasi iste’moli keskin oshadi
Sun’iy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi dunyo energetika tizimiga misli ko‘rilmagan bosim o‘tkazmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
BloombergNEF tahliliy markazining so‘nggi hisobotiga ko‘ra, 2035-yilga borib AQSHda ishlab chiqariladigan jami elektr energiyasining qariyb 20 foizi ma’lumotlarni qayta ishlash markazlari hissasiga to‘g‘ri keladi. Bu ko‘rsatkich bugungi kundagi iste’mol darajasidan to‘rt baravar ko‘p bo‘lib, sun’iy intellekt modellarini o‘qitish va ularning uzluksiz ishlashini ta’minlash uchun ulkan resurslar talab etilishini anglatadi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, yaqin o‘n yillikda ushbu markazlarning umumiy quvvati 200 gigavattga yaqinlashadi. Eng e’tiborli jihati shundaki, ushbu ulkan energiya resurslarining deyarli yarmi aynan sun’iy intellekt tizimlariga yo‘naltiriladi.
2033-yilga kelib, jahon miqyosida sun’iy intellekt hisob-kitoblari uchun sarflanadigan energiyaning 64 foizi aynan AQSH hududidagi markazlar tomonidan iste’mol qilinishi kutilmoqda. Energetika inqirozi xavfi va yangi prognozlar Tahlilchilar o‘z prognozlarini atigi yarim yil ichida sezilarli darajada qayta ko‘rib chiqishga majbur bo‘lishdi.
Yangi hisobotda 2035-yil uchun kutilayotgan iste’mol miqdori o‘tgan yilning dekabr oyidagi ko‘rsatkichdan 83 foizga yuqori etib belgilangan. Bunday o‘sish sur’ati nafaqat iqtisodiy, balki jiddiy texnik qiyinchiliklarni ham keltirib chiqarmoqda.
Sohadagi boshqa nufuzli tashkilotlar ham shunga o‘xshash xavotirlarni bildirmoqda. Masalan, Elektr energetikasi tadqiqot instituti o‘zining 2024-yilgi prognozini ikki baravardan ziyodga oshirgan bo‘lsa, xalqaro reyting agentliklari o‘tgan yilning kuzidan buyon o‘z hisob-kitoblariga 30 foizdan ortiq tuzatish kiritdi.
Bunga asosiy sabab sifatida yangi ma’lumotlar markazlarining qurilish sur’ati rejalashtirilganidan ancha yuqori ekanligi ko‘rsatilmoqda. Infratuzilma muammolari va narxlarning ko‘tarilishi Yangi ob’ektlarning aksariyati allaqachon yuqori yuklama bilan ishlayotgan energiya tarmoqlariga ulanmoqda.
Virjiniyadan Illinoysgacha bo‘lgan hududlarga xizmat ko‘rsatuvchi yirik energiya tizimlarida kelasi o‘n yillikda iste’molning uchdan bir qismi aynan ma’lumotlar markazlari zimmasiga tushadi. Texas kabi sanoatlashgan hududlarda ham bu ko‘rsatkich chorak qismga yaqinlashishi kutilmoqda.
Energiya tanqisligi allaqachon iqtisodiy oqibatlarga olib kelmoqda. Ayrim hududlarda yangi ob’ektlarni tarmoqqa ulash bo‘yicha arizalarni qabul qilish bir necha yilga to‘xtatib qo‘yildi.
Oxirgi bir yil ichida ushbu mintaqalarda elektr energiyasi narxi 76 foizga oshgani kuzatildi. Eski elektr tarmoqlarini modernizatsiya qilish va yangi quvvatlarni ishga tushirish uchun esa milliardlab dollar qo‘shimcha sarmoya talab etilmoqda.
Ushbu tendentsiya nafaqat AQSH, balki butun dunyo uchun xosdir. Sun’iy intellektning faol tarqalishi natijasida 2033-yilga borib global miqyosda qo‘shimcha 1935 teravatt-soat elektr energiyasiga ehtiyoj tug‘iladi.
Taqqoslash uchun, bu deyarli butun Hindiston davlatining yillik iste’mol miqdoriga tengdir. Bunday vaziyat dunyo mamlakatlaridan energiya samaradorligini oshirish va qayta tiklanadigan energiya manbalariga o‘tishni tezlashtirishni talab etadi.
