Rossiya va Xitoy Qizil dengiz bo'yicha rezolyutsiyani rad etdi
Qizil dengiz va Bab al-Mandab bo‘g‘ozi atrofidagi qurolli nizo xalqaro diplomatik maydonda keskin qarama-qarshiliklarni keltirib chiqardi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashining ushbu inqirozga bag‘ishlangan favqulodda yig‘ilishida Xitoy va Rossiya AQSH hamda Buyuk Britaniya tomonidan taklif etilgan majburiy rezolyutsiyani qabul qilishga to‘sqinlik qildi. Natijada yig‘ilish hech qanday yakuniy hujjat qabul qilinmasdan yakunlandi.
Pekin va Moskva harbiy kuch ishlatish o‘rniga zudlik bilan o‘t ochishni to‘xtatish va siyosiy muloqotni qayta tiklash zarurligini ilgari surmoqda. Mazkur diplomatik bahslarga Yamandagi xusiylar tomonidan strategik ahamiyatga ega bo‘lgan Mayun orolining egallab olingani hamda jahon savdo yo‘llariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri xavf tug‘ilgani sabab bo‘ldi.
Diplomatik qarama-qarshilik va tomonlarning pozitsiyasi Xitoy va Rossiya vakillari BMT yig‘ilishida harbiy bosim o‘tkazish usuli kutilgan natijani bermasligini ta’kidladilar. Xitoy tomoni mintaqadagi vaziyat keng ko‘lamli urush yoqasida turganidan xavotir bildirib, barcha tomonlarni Fors ko‘rfazi davlatlari vositachiligida muzokaralar stoliga qaytishga chaqirdi.
Pekin Yaman va Saudiya Arabistonining hududiy yaxlitligini qo‘llab-quvvatlashini bildirish bilan birga, tinch savdo kemalariga hujum qilinishiga qarshi ekanini ham qayd etdi. Rossiya esa barcha siyosiy kuchlar, jumladan xusiylar ham ishtirok etadigan keng qamrovli muloqotni tiklash zarurligini uqtirdi.
Moskva vakillari Xavfsizlik Kengashini shoshma-shosharlik bilan qaror qabul qilishdan ogohlantirdi. Ularning fikricha, avvalgi xalqaro hujjatlar ayrim davlatlar tomonidan noto‘g‘ri talqin qilinib, mintaqada harbiy amaliyotlarni boshlash uchun bahona sifatida foydalanilgan.
Shu sababli, Rossiya va Xitoy yangi rezolyutsiyaning harbiy harakatlarga yo‘l ochib berishidan cho‘chib, unga veto qo‘yishni ma’qul ko‘rdi. Iqtisodiy xavf va xalqaro xavfsizlik masalalari AQSH, Buyuk Britaniya va ularning ittifoqchilari esa xusiylarning harakatlarini jahon iqtisodiyotini garovga olish deb baholamoqda.
G‘arb koalitsiyasi xusiylardan egallangan hududlarni zudlik bilan bo‘shatishni va xalqaro kema qatnovi xavfsizligini ta’minlashni talab qilmoqda. AQSH delegatsiyasi ochiq dengizda erkin suzish huquqi butun dunyo savdo tizimining asosi ekanini, bu yo‘lning to‘silib qolishi global miqyosda narx-navoning ko‘tarilishiga va ta’minot zanjirlarining uzilishiga olib kelishini alohida ta’kidladi.
Shu bilan birga, koalitsiya a’zolari Eronni isyonchilarni harbiy jihatdan qo‘llab-quvvatlashni to‘xtatishga chaqirdi. Hozirgi kunda Bab al-Mandab bo‘g‘ozidagi vaziyat o‘ta qaltisligicha qolmoqda.
Mayun orolining qurolli kuchlar nazoratiga o‘tishi Yevropa va Osiyoni bog‘lovchi eng qisqa dengiz yo‘lini xavf ostiga qo‘ydi. Qurolli to‘qnashuvlar tufayli yuz mingdan ortiq tinch aholi o‘z yashash joylarini tark etishga majbur bo‘lgani mintaqadagi gumanitar inqirozni yanada chuqurlashtirmoqda.
