Britaniya qirg'oqlarida yetti asr avval g'arq bo'lgan shahar topildi

Buyuk Britaniya qirg‘oqlarida taxminan 700 yil avval Shimoliy dengiz tubiga g‘arq bo‘lgan o‘rta asrlarga oid Shipden shaharchasining qoldiqlari topildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Norfolk grafligidagi Kromer sohili yaqinida olib borilgan tadqiqotlar davomida g‘avvoslar inson qo‘li bilan yaratilgan 25 ta sirli obyektni aniqlab, ularni tasvirga olishga muvaffaq bo‘lishdi. Mutaxassislarning fikricha, chaqmoqtoshdan qurilgan ushbu inshootlar XIV asrga tegishli bo‘lib, ular qadimiy to‘g‘onlar yoki pristan qismlari bo‘lishi mumkin.

Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Shipden aholi punkti XIV asr davomida dengiz sathining ko‘tarilishi natijasida asta-sekin suv ostida qolgan. 1362-yilda yuz bergan halokatli bo‘ron esa shaharchaning qirg‘oq chizig‘ini butunlay vayron qilib, uni dengiz tubiga g‘arq qilgan.

Britaniyalik tadqiqotchilar ilk bor ushbu xarobalarning batafsil suratlarini olishdi va ular asosida raqamli 3D modellarni yaratishdi. Bu ishlar olimlarga suv ostidagi inshootlarning tuzilishi va vazifasini aniqroq o‘rganish imkonini bermoqda.

Afsona va haqiqat to‘qnashuvi Ushbu topilma hududda yashovchi aholi orasida uzoq yillardan beri yashab kelayotgan mashhur afsonaga oydinlik kiritishi kutilmoqda. Mahalliy xalq orasida dengiz tubidagi qoya ostida Avliyo Pyotr ibodatxonasi yashiringani haqida hikoyalar mavjud edi.

Biroq g‘avvoslar tomonidan aniqlangan yangi dalillar bu obyekt ibodatxona emas, balki o‘rta asrlarga oid qirg‘oq istehkomining bir qismi bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatmoqda. Bu esa qadimiy rivoyatlarning haqiqatga mos kelmasligi ehtimolini oshiradi.

Loyiha direktori Piter Stibbonsning ta’kidlashicha, hozirda o‘rta asrlarga oid tarixiy hujjatlar o‘rganilib, ular dengiz tubidan topilgan ashyolar bilan taqqoslanmoqda. Hozircha barcha xulosalar taxminiy xarakterga ega bo‘lsa-da, tadqiqotchilar Shipden tarixini tiklash yo‘lida muhim qadam tashlanganini qayd etishmoqda.

Shu bilan birga, hududda 1888-yilda yuz bergan kema halokati va undan keyingi portlatish ishlari arxeologik yodgorliklarga zarar yetkazgan bo‘lishi mumkinligi ham o‘rganilmoqda. Kelgusi rejalar va tadqiqotlar G‘avvoslar guruhi a’zosi Nik Shillerning so‘zlariga ko‘ra, dastlabki maqsad faqat cho‘kkan kemalarni qidirish bo‘lgan, biroq Shipden shaharchasi qoldiqlarining topilishi kutilmagan yutuq bo‘ldi.

Mutaxassislar haqiqiy ibodatxona qoldiqlarini qidirish ishlarini to‘xtatmasliklarini ma’lum qilishgan. Bu jarayon nafaqat tarixiy haqiqatni tiklash, balki hududning turistik salohiyatini oshirish uchun ham xizmat qiladi.

Mazkur tadqiqotlar Milliy lotereya merosi jamg‘armasi ko‘magida amalga oshirilmoqda. Hozirgi vaqtda g‘avvoslik mavsumi yakunlangan bo‘lsa-da, olimlar izlanishlarni 2027-yilda davom ettirishni rejalashtirgan.

Topilgan barcha arxeologik materiallar va yaratilgan zamonaviy modellar kelgusida Kromer muzeyida namoyish etiladi. Bu esa keng jamoatchilikka yetti asr avval g‘oyib bo‘lgan shahar hayoti bilan yaqindan tanishish imkonini beradi.