Sobiq muhandis kompyuter protsessori yordamida Stirling dvigatelini yurgizdi
Zamonaviy va yuqori quvvatli markaziy hisoblash qurilmalari nafaqat murakkab amallarni bajarishi, balki ish jarayonida juda katta miqdorda issiqlik energiyasi ajratib chiqarishi bilan ham ma’lum. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Microsoft kompaniyasining sobiq muhandisi va Windows operatsion tizimining asosiy dasturchilaridan biri Deyv Plammer ushbu issiqlik energiyasidan kutilmagan usulda foydalanishga qaror qildi. U o‘ttiz ikki yadroli AMD Threadripper 3970X rusumli kuchli protsessor ajratayotgan issiqlik yordamida o‘n to‘qqizinchi asrda ixtiro qilingan Stirling dvigatelini harakatga keltirdi.
Mazkur tajriba haqida xalqaro texnologik nashrlar xabar bermoqda. O‘tkazilgan ilmiy sinov davomida mitti ko‘rinishdagi Stirling dvigateli kompyuter tizim platasining mikrosxemalar to‘plami joylashgan qismiga o‘rnatildi.
Ushbu qurilma kompyuterning ishlashi natijasida hosil bo‘ladigan issiqlikni mexanik energiyaga aylantirish xususiyatiga ega. Tizim qizishi bilan maxsus moslama issiqlik energiyasini qabul qilib, porshenni harakatga keltiradi va g‘ildirakni aylantira boshlaydi.
Bu jarayon zamonaviy yuqori texnologiyalar va ikki asrlik muhandislik g‘oyasining o‘zaro uyg‘unligini yaqqol namoyish etdi. Stirling dvigateli ilk bor ming sakkiz yuz o‘n oltinchi yilda ro‘yxatdan o‘tkazilgan bo‘lib, u tashqi yonuv dvigatellari turiga kiradi.
Bugungi kunda ushbu texnologiya ayrim energetika va sanoat tarmoqlarida qo‘llanilsa-da, kundalik hayotda ko‘pincha fizik jarayonlarni tushuntiruvchi o‘quv qo‘llanmasi sifatida xizmat qiladi. Muhandis e’lon qilgan videotasvirda u dastlab g‘ildirakni qo‘li bilan aylantirib yuborganini, shundan so‘ng dvigatel faqat kompyuterdan chiqayotgan issiqlik hisobiga mustaqil ravishda ishlashda davom etganini ko‘rish mumkin.
Mutaxassislarning ma’lumotiga ko‘ra, bunday kichik dvigatel modellarini yirik savdo maydonchalaridan arzon narxda sotib olish mumkin. Ular shunchalik sezgirki, hatto bir finjon issiq qahva yoki inson kaftidan chiqadigan harorat yordamida ham ishlay oladi.
AMD Threadripper kabi o‘ta kuchli protsessorlar esa bunday qurilmalar to‘xtovsiz ishlashi uchun yetarli darajadagi barqaror issiqlik manbai bo‘lib xizmat qiladi. Ta’kidlash joizki, ushbu tajriba kompyuterni sovutishning yangi usuli sifatida emas, balki ko‘proq qiziqarli ilmiy namoyish sifatida o‘tkazilgan.
Deyv Plammer protsessor harorati qanchaga tushgani yoki ushbu qurilma tizim unumdorligiga qanday ta’sir ko‘rsatgani haqida aniq raqamlarni keltirmagan. Shunga qaramay, mazkur holat kompyuter texnikasidan chiqadigan ortiqcha energiyani qayta ishlash masalasiga jamoatchilik e’tiborini qaratadi.
Hozirgi vaqtda ma’lumotlarni qayta ishlash markazlari va kuchli serverlar ajratadigan issiqlikni binolarni isitish yoki suvni qizdirishga yo‘naltirish bo‘yicha turli yirik loyihalar mavjud. Plammerning tajribasi esa issiqlik energiyasini mexanik harakatga aylantirishning eng sodda va ko‘rgazmali ko‘rinishini ko‘rsatib berdi.
Bu kabi yondashuvlar kelajakda elektron qurilmalarning energiya samaradorligini oshirishda yangi g‘oyalarga turtki bo‘lishi mumkin.
