AQSHda sun'iy yo'ldoshsiz ishlaydigan yangi navigatsiya tizimi muvaffaqiyatli sinovdan o'tdi

Amerika Qo'shma Shtatlari Mudofaa vazirligining Mudofaa innovatsiyalari bo'linmasi sun'iy yo'ldosh signaliga tayanmasdan ishlaydigan MagNav navigatsiya tizimining muhim sinovlarini muvaffaqiyatli yakunladi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Mazkur texnologiya yordamida Embraer 170 samolyoti Tinch okeani uzra to'rt soatdan ortiq vaqt davomida global joylashuvni aniqlash tizimidan foydalanmagan holda parvozni amalga oshirdi. Ushbu yutuq aviatsiya xavfsizligini ta'minlashda mutlaqo yangi bosqichni boshlab berib, samolyotlarning tashqi signallarga bog'liqligini kamaytirishga xizmat qiladi.

Sinov parvozi davomida havo kemasi Sietl shahri yaqinidagi Pyujet-Saund tumanidan Alyaskaning janubiy qismiga qadar bo'lgan masofani bosib o'tib, muvaffaqiyatli ortga qaytdi. Parvoz jami 4 soat 23 daqiqa davom etdi va bu vaqt mobaynida barcha navigatsiya ma'lumotlari real vaqt rejimida ekipaj a'zolari foydalanayotgan oddiy planshetlarga uzatib turildi.

Tizimning barqaror ishlashi mutaxassislar tomonidan yuqori baholandi. MagNav texnologiyasining ishlash tamoyili va afzalliklari Mazkur texnologiya Yerning tabiiy magnit maydoniga tayanib ishlaydi va sun'iy yo'ldoshlarga ehtiyoj sezmaydi.

MagNav tizimi Yer qobig'ining o'ziga xos xususiyatlari bilan bog'liq bo'lgan magnit maydonidagi kichik o'zgarishlarni qayd etuvchi yuqori sezgir kvant magnit datchiklaridan foydalanadi. Olingan ma'lumotlar tizim xotirasidagi oldindan tayyorlangan magnit xaritasi bilan solishtiriladi va shu asosda samolyotning aniq koordinatalari belgilanadi.

Dasturchilarning ta'kidlashicha, magnit navigatsiyasidan foydalanish an'anaviy zaxira usullariga nisbatan joylashuvni aniqlash aniqligini 89 foizga oshirgan. Texnologiyaning asosiy ustunligi shundaki, uning ishlashi uchun na koinotdagi sun'iy yo'ldoshlar, na yer ustidagi navigatsiya stansiyalari talab etiladi.

Bu esa har qanday sharoitda ham samolyotning o'z yo'nalishini yo'qotmasligini kafolatlaydi. Kelgusidagi rejalar va istiqbollar Global joylashuvni aniqlash tizimi signalini sun'iy ravishda to'sib qo'yish yoki uning ishiga tashqi aralashuvlar uyushtirish mumkin bo'lgan bir paytda, Yerning magnit maydonini to'sish yoki o'chirib qo'yishning imkoni yo'q.

Bu ayniqsa okeanlar uzra va mo'ljal olish uchun belgilar cheklangan olis hududlarda parvoz qilganda dolzarb ahamiyat kasb etadi. Magnit navigatsiyasi tashqi ta'sirlarga chidamliligi bilan ajralib turadi.

AQShda 2024-yilda boshlangan MagNav dasturi kvant sezgirlik texnologiyalarini joriy etish tashabbusining bir qismi hisoblanib, uning prototipi Honeywell Aerospace kompaniyasi tomonidan yaratilmoqda. Navbatdagi bosqichda tizimni AQSh Harbiy-havo kuchlarining Boeing C-17 Globemaster III og'ir harbiy-transport samolyotida sinovdan o'tkazish rejalashtirilgan.

Mutaxassislarning fikricha, kelgusida ushbu magnit navigatsiyasi sun'iy yo'ldosh tizimlari beqaror ishlaydigan hududlar uchun asosiy zaxira manbasi bo'ladi. Shuningdek, sun'iy yo'ldosh signallarini soxtalashtirish holatlari ko'payib borayotgan hozirgi sharoitda mazkur texnologiya fuqarolik aviatsiyasida ham parvozlar xavfsizligini ta'minlovchi ishonchli vositaga aylanishi kutilmoqda.