Eron Ho'rmuz bo'g'ozi orqali AQSH va Isroil kemalariga ruxsat bermayapti
Eron Ho'rmuz bo'g'ozi ustidan harbiy va iqtisodiy nazoratni saqlab qolgan holda, shu yerda kechadigan harakatni sekinlik bilan tiklagan bo'lsa-da, bu imkoniyat hali barcha dunyo mamlakatlariga teng ravishda taqsimlanmagan. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Tehron sobiq ma'lumotlariga ko'ra, bo'g'ozi orqali o'tish huquqi faqat Rossiya, Hindiston, Pokiston, Iroq va Xitoy kabi davlatlarga tegishli kemalarga berilgan. Boshqa mamlakatlar esa hali bu muhim suv yo'li foydalanishiga ruxsat ololmayapti.
Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Araqchi o'z bayonotida AQSH va Isroilga tegishli transport vositalari hali ham bo'g'ozi orqali o'ta olmayotganini tasdiqladi. Bu holat Eronning Ho'rmuzni nafaqat suv yo'li sifatida, balki strategik bosim vositasi va geosiyosiy qurol sifatida samarali qo'llayotganidan dalolat beradi.
Davlat yetakchilari bu hududdagi vaziyatni o'z foydasi uchun shakllantirishga intilmoqda. Bundan oldin xalqaro axborot vositalari Eronning o'z ro'yxatiga kiritilgan davlatlar uchun bo'g'ozi orqali o'tish haqini to'lovli qilganligi haqida xabarlar tarqatgandi.
Shu tariqa, Ho'rmuz bo'g'ozi nafaqat harbiy-siyosiy ahamiyatga ega bo'lib qoldi, balki jiddiy iqtisodiy nazorat nuqtasiga ham aylandi. Bu esa mintaqadagi savdo aylanmasiga bevosita ta'sir ko'rsatmoqda.
Shunga qaramay, mintaqadagi umumiy kema harakati hali to'liq odatdagiga qaytmagan. So'nggi kunlardagi ma'lumotlarga ko'ra, bo'g'ozi orqali jami o'n besh ta kema o'tgan bo'lib, ularning aksariyati Eronga tegishli.
Bu holat global ta'minot zanjirlarining hali ham mutlaq barqarorlashmaganini va xavotirli holatda ekanligini ko'rsatib turibdi. Mazkur vaziyat orqasida AQSH prezidenti Donald Tramp NATO ittifoqdoshlarini Ho'rmuz masalasiga jalb qilishga qaratilgan harakatlar turibdi.
U o'zining oldingi nutqlarida ittifoqdosh davlatlarni ushbu muhim mintaqada yetarli darajada faol ishtirok etmaslikda ayblagan va agar bu davom etsa, og'ir oqibatlar yuzaga kelishi mumkinligini ogohlantirgan edi. Hozirda dunyo hamjamiyati ushbu strategik hududdagi kelajakdagi rivojlanishni diqqat bilan kuzatmoqda.
