Olimlar koinotda hayot mavjud bo‘lishi mumkin bo‘lgan sayyorani topdi
Koinotning cheksiz sarhadlarida hayot izlash borasidagi ilmiy izlanishlar navbatdagi muhim yangilikni taqdim etdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Olimlar Yerdan taxminan yigirma besh yorug‘lik yili uzoqlikda joylashgan Jiraf yulduz turkumidagi GJ 3378b sayyorasini o‘rganib, uni hayot mavjud bo‘lishi mumkin bo‘lgan eng istiqbolli manzillardan biri deb baholamoqda. Mazkur tadqiqot natijalari nufuzli ilmiy nashrlarda e’lon qilinib, mutaxassislar e’tiborini tortdi.
Kaliforniya universiteti tadqiqotchilarining ma’lum qilishicha, ushbu sayyora o‘z yulduzidan Yer Quyoshdan oladigan issiqlik va nurlanish miqdorining qariyb to‘qson foizini qabul qiladi. Bu ko‘rsatkich sayyoraning hayot uchun qulay hududda joylashganidan dalolat beradi.
Bunday sharoitda sayyora yuzasida suyuq suv saqlanib qolishi ehtimoli yuqori bo‘lib, bu hayotning shakllanishi va rivojlanishi uchun asosiy omil hisoblanadi. Shunga qaramay, hozirgi texnologik imkoniyatlar bilan ushbu sayyoraga yetib borishning imkoni yo‘q.
Agar insoniyat tarixidagi eng tezkor kosmik kemalardan biri bilan yo‘lga chiqilsa ham, mazkur manzilga yetib borish uchun yuz minglab yillar talab etiladi. Bu esa sayyorani faqat masofadan turib, zamonaviy teleskoplar yordamida o‘rganish bilan cheklanishga majbur qiladi.
Dastlabki kuzatuvlarda ushbu osmon jismi gazdan iborat ulkan sayyora deb taxmin qilingan edi. Keyinchalik o‘tkazilgan tahlillar uning vazni Yerga qaraganda besh baravardan ko‘proq og‘ir ekanini ko‘rsatdi.
Ba’zi olimlar uni zich vodorod qobig‘iga ega bo‘lgan kichik Neptun turidagi sayyora deb atashgan. Bunday atmosfera odatda suvning suyuq holatda bo‘lishiga to‘sqinlik qilishi mumkin, biroq yangi tadqiqotlar bu boradagi qarashlarni o‘zgartirmoqda.
Hozirda asosiy e’tibor sayyoraning o‘z atmosferasini saqlab qolganiga qaratilgan. Yulduzdan tarqaladigan kuchli nurlanish va zarrachalar oqimi sayyora havo qatlamini yemirib yuborgan bo‘lishi mumkin.
Afsuski, hozircha mavjud teleskoplar, jumladan, eng zamonaviy Jeyms Webb qurilmasi ham ushbu sayyora atmosferasini to‘liq tahlil qila olmaydi. Buning sababi sayyoraning Yerga nisbatan joylashuv holati bilan bog‘liqdir.
Kelajakda koinotni tadqiq qilish uchun mo‘ljallangan yangi avlod rasadxonalari ishga tushirilishi kutilmoqda. Xususan, 2040-yillarga borib yangi turdagi kuchli teleskoplar yordamida GJ 3378b kabi sayyoralarning tarkibi va ulardagi hayot alomatlarini aniqroq o‘rganish imkoniyati paydo bo‘ladi.
Bu kabi kashfiyotlar insoniyatning koinotdagi o‘rni va boshqa sayyoralarda hayot borligi haqidagi savollarga javob topishga xizmat qiladi.
