Husiylar yetakchisi Saudiya Arabistonining Yaman urushidagi mag'lubiyatini bashorat qildi
Yaqin Sharqdagi qurolli to‘qnashuvlar va geosiyosiy keskinliklar yangi bosqichga ko‘tarilgan bir vaqtda, Yamandagi husiylar harakati yetakchisi Abdul-Malik al-Hutiyning Saudiya Arabistoni rahbariyatiga yo‘llagan tarixiy murojaati qayta kun tartibiga chiqdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
2019-yilda aytilgan ushbu so‘zlar bugungi kunda mintaqadagi kuchlar muvozanati va harbiy strategiyalarning o‘zgarishini tahlil qilishda muhim manba bo‘lib xizmat qilmoqda. Husiylar yetakchisi o‘shanda Ar-Riyodning ulkan iqtisodiy qudrati va G‘arb davlatlaridan iborat kuchli ittifoqchilariga qaramay, Yaman urushida g‘alaba qozonish imkonsiz ekanini qat’iy ta’kidlagan edi.
Al-Hutiy o‘z bayonotida Saudiya Arabistoni valiahd shahzodasi Muhammad bin Salmonga qarata, koalitsiya ixtiyorida dengiz va quruqlik yo‘llari, cheksiz neft zaxiralari hamda dunyoning eng yetakchi davlatlari ko‘magi mavjudligini e’tirof etgan. Biroq, u ushbu moddiy ustunliklar ma’naviy omil va qat’iyat oldida ojiz ekanini ilgari surgan.
Uning fikricha, AQSH, Buyuk Britaniya, Fransiya va Isroil kabi davlatlarning harbiy hamda razvedka ko‘magi ham urush taqdirini Saudiya Arabistoni foydasiga hal qilib bera olmaydi. Moddiy qudrat va harbiy voqelik Husiylar rahbarining ushbu murojaati zamonaviy armiyalarning imkoniyatlari va ularning chegaralari haqidagi bahslarni yanada kuchaytirdi.
2019-yilda Saudiya Arabistonining yirik neft infratuzilmalariga uyushtirilgan dron va raketa hujumlari global bozorga jiddiy ta’sir ko‘rsatgan edi. O‘sha voqealar milliardlab dollarlik zamonaviy havo mudofaa tizimlari ham arzon va kichik hajmli uchuvchisiz apparatlar hujumidan to‘liq himoya qila olmasligini ko‘rsatib berdi.
Bugungi kunda Qizil dengiz atrofidagi vaziyat va husiylarning xalqaro kemachilik yo‘llariga ta’sir o‘tkazish qobiliyati al-Hutiyning o‘sha paytdagi ishonchli bayonotlarini tahlilchilar nigohida qayta jonlantirmoqda. Urush faqatgina qurol-yarog‘ soni yoki ittifoqchilarning ko‘pligi bilan emas, balki strategik chidamlilik va mintaqaviy sharoitlarga moslashish qobiliyati bilan ham o‘lchanishi ma’lum bo‘ldi.
Siyosiy mantiq va oqibatlar Abdul-Malik al-Hutiyning bayonoti shunchaki harbiy tahdid emas, balki chuqur siyosiy va mafkuraviy ma’noga ega edi. U o‘z murojaatida Saudiya Arabistonini G‘arb manfaatlariga xizmat qilishda ayblab, mahalliy qarshilik kuchlarining irodasini yengib bo‘lmasligini uqtirishga harakat qilgan.
Bu kabi chiqishlar mintaqadagi arab davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarga va xalqaro koalitsiyalarning faoliyatiga o‘z ta’sirini o‘tkazmay qolmadi. Hozirgi vaqtda Yaqin Sharqdagi vaziyat shuni ko‘rsatmoqdaki, yirik davlatlar va ularning ittifoqchilari mintaqaviy nizolarni hal etishda faqat harbiy kuchga tayana olmaydilar.
Diplomatiya va siyosiy muloqotning ahamiyati ortib borayotgan bir pallada, o‘tmishdagi bu kabi keskin murojaatlar bugungi kun siyosatchilari uchun muhim saboq bo‘lib xizmat qiladi. Mintaqadagi barqarorlikni ta’minlash uchun nafaqat qudratli armiya, balki o‘zaro kelishuv va tinchlik yo‘lidagi iroda ham zarurdir.
