O‘zbekistonda yashirin iqtisodiyot xaritasi raqamli platformasi ishga tushiriladi

O‘zbekistonda 2026-yil yakuniga qadar Yashirin iqtisodiyot xaritasi deb nomlangan yirik raqamli platforma to‘liq ishga tushiriladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Mazkur yangi tizim iqtisodiyotdagi yashirin jarayonlar bilan bog‘liq xavflarni avtomatik ravishda aniqlash, nazorat tadbirlarini to‘g‘ri yo‘naltirish hamda sohada inson omilini maksimal darajada kamaytirishga xizmat qiladi. Davlat rahbariga yashirin iqtisodiyot ulushini qisqartirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar taqdimoti doirasida ushbu loyiha tanishtirildi va tegishli tartibda ma’qullandi.

Yangi raqamli platformaning asosiy ustunligi uning ulkan ma’lumotlar bazasi bilan ishlay olish imkoniyatidir. Rejaga ko‘ra, tizimga o‘n oltita vazirlik va idoraning axborot tizimlari to‘liq integratsiya qilinadi.

Bu esa iqtisodiy ko‘rsatkichlarni real vaqt rejimida yig‘ish hamda chuqur tahlil qilish imkonini beradi. Platforma mamlakatning barcha nuqtalarini, jumladan yigirma ikkita iqtisodiyot tarmog‘i, sakson beshta yirik soha, shuningdek, barcha hudud va tumanlarni qamrab oladi.

Tizim yuzdan ortiq maxsus xavf mezonlari asosida korxona va tashkilotlarni avtomatik tarzda xavflilik darajasiga ko‘ra yashil, sariq va qizil toifalarga ajratib chiqadi. Yashirin iqtisodiyot xaritasi nazorat organlarining ishini yengillashtirib, muammolarni tuman darajasidan respublika miqyosigacha tezkor yetkazishga yordam beradi.

Platforma tegishli ruxsatnoma va litsenziyasiz faoliyat yuritish, korxonalarning haqiqiy tovar aylanmasini yashirishi hamda ish o‘rinlari sonini sun’iy ravishda kam ko‘rsatish kabi holatlarni inson aralashuvisiz aniqlaydi. Shuningdek, rentabellik va sof foydani pasaytirib ko‘rsatish holatlari ham tizim e’tiboridan chetda qolmaydi.

Olib borilgan tizimli islohotlar natijasida so‘nggi ikki yil ichida mamlakatda kuzatilmaydigan iqtisodiyot ulushi o‘ttiz besh foizdan yigirma uch foizgacha qisqardi. Buning hisobidan davlat budjetiga qo‘shimcha o‘ttiz sakkiz trillion so‘m mablag‘ tushishi ta’minlandi.

Rasmiy band bo‘lgan aholi soni sakkiz yarim million nafardan oshdi, o‘rtacha oylik ish haqi esa qariyb olti yarim million so‘mga yetdi. Hukumat oldiga 2030-yilgacha bo‘lgan davr uchun jiddiy maqsadlar qo‘yilgan.

Jumladan, yashirin iqtisodiyot hajmini yana ikki barobar qisqartirish, rasmiy band bo‘lganlar sonini o‘n to‘rt million nafarga yetkazish hamda naqdsiz to‘lovlar ulushini yetmish besh foizgacha oshirish ko‘zda tutilgan. Mutasaddilarning ta’kidlashicha, platformaning tahliliy imkoniyatlari nazorat organlari faoliyatini faqat xavf mavjud bo‘lgan nuqtalarga aniq yo‘naltirish imkonini beradi.

Bu esa o‘z navbatida halol ishlayotgan tadbirkorlarning faoliyatiga ortiqcha aralashmaslikni kafolatlaydi.