Xitoylik olimlar dunyodagi birinchi neyrodinamik chipni taqdim etdi
Xitoylik olimlar mikroelektronika sohasida ulkan burilish yasashga muvaffaq boʻlishdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Pekin universiteti tadqiqotchilari va Xitoy fanlar akademiyasi mutaxassislari hamkorlikda dunyodagi birinchi memristorli neyrodinamik chipni taqdim etishdi. Ushbu yangi ishlanma maʼlumotlarni bevosita xotiraning oʻzida qayta ishlash texnologiyasiga asoslangan boʻlib, hisoblash tezligi boʻyicha amaldagi eng kuchli grafik protsessorlarni ortda qoldirmoqda.
Mazkur ixtiro haqida soha nashrlari keng maʼlumot tarqatmoqda. Xabar qilinishicha, yangi chip 40 nanometrli texnologik jarayon asosida ishlab chiqarilgan.
Tadqiqot natijalari nufuzli ilmiy jurnallarda eʼlon qilindi. Mazkur ixtironing asosiy oʻziga xosligi shundaki, u neyrodinamik tizimlarning bir qadamli hisoblash vaqtini 2,12 millisekundgacha qisqartirishga imkon bergan.
Bu koʻrsatkich ixtisoslashgan murakkab vazifalarda zamonaviy videokartalardan bir necha yuz baravargacha tezroq ishlashni taʼminlaydi. Anʼanaviy kompyuter tuzilmasida maʼlumotlar xotira va protsessor oʻrtasida tinimsiz harakatlanadi, bu esa sezilarli kechikishlar va ortiqcha energiya sarfiga sabab boʻladi.
Xitoylik muhandislar qoʻllagan fazali memristorlar esa bir vaqtning oʻzida ham maʼlumotni saqlash, ham hisoblash vazifasini bajaradi. Bunday yondashuv maʼlumot uzatishdagi toʻsiqlarni olib tashlaydi va tizim samaradorligini keskin oshiradi.
Chipning texnik tavsiflari ham diqqatga sazovordir. Uning hisoblash maydoni juda kichik hajmni tashkil etadi.
Qurilma 50 megagers chastotada ishlaydi va oʻz ichiga dasturlashtiriladigan impulslar hosil qilish sxemalari, analog-raqamli oʻzgartirgichlar hamda boshqa muhim qismlarni qamrab olgan. Kichik hajmga qaramay, u oʻta murakkab algoritmlarni soniyaning mingdan bir ulushlarida qayta ishlashga qodir.
Ushbu texnologiya birinchi navbatda inson bosh miyasi qobigʻini modellashtirish kabi oʻta murakkab ilmiy vazifalar uchun moʻljallangan. Neyrodinamik apparat tizimlarining millisekundlik tezlikka oʻtishi sunʼiy intellekt tizimlarini yanada energiya tejamkor va aqlli qilishga xizmat qiladi.
Bu kelajakda robototexnika va murakkab dinamik jarayonlarni boshqarishda yangi davrni ochishi kutilmoqda. Oʻzbekiston kabi texnologik yangilanish jarayonidagi mamlakatlar uchun ham bunday kashfiyotlar katta ahamiyatga ega.
Arzon va samarali chiplar ishlab chiqarilishi kelajakda yuqori unumdorlikka ega qurilmalarning narxi pasayishiga va ularning keng ommalashishiga olib keladi. Xitoyning ushbu yutugʻi global yarimoʻtkazgichlar bozorida yirik kompaniyalar hukmronlik qilayotgan bir paytda muqobil va samaraliroq yechimlar mavjudligini koʻrsatmoqda.
Mutaxassislarning fikricha, memristorli chiplar yaqin yillarda anʼanaviy tranzistorli protsessorlarning oʻrnini toʻliq bosa olmasa-da, ixtisoslashgan hisoblashlar, neyrotarmoqlar va ilmiy tadqiqotlar yoʻnalishida asosiy harakatlantiruvchi kuchga aylanadi. Hozirda loyiha ustidagi ishlar davom ettirilmoqda.
