Indoneziyadagi xobbitlar mohir ovchi emas balki o‘laksaxo‘r bo‘lgan
Indoneziyaning Flores orolida istiqomat qilgan va ilm-fan olamida xobbitlar nomi bilan tanilgan Homo floresiensis turining hayot tarzi haqida yangi ma’lumotlar e’lon qilindi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Nature Microbiology nashrida chop etilgan tadqiqot natijalariga ko‘ra, ushbu qadimgi odamsimon mavjudotlar ilgari taxmin qilinganidek mohir ovchilar bo‘lmagan bo‘lishi mumkin. Olimlarning yangi xulosalari shuni ko‘rsatmoqdaki, ular asosan yirik yirtqichlardan qolgan o‘ljalarni terib yeyuvchi, ya’ni o‘laksaxo‘r sifatida hayot kechirgan.
Uzoq vaqt davomida Liang Bua g‘oridan topilgan qadimgi fillarning ajdodi hisoblangan stegodonlar suyaklari va tosh qurollar bu kichik bo‘yli odamlarni faol ovchilar sifatida tavsiflab kelgan edi. Biroq zamonaviy tahlil usullari, xususan, suyak qoldiqlarining o‘limdan keyingi o‘zgarishlarini o‘rganuvchi tafonomiya fani ushbu nazariyani shubha ostiga qo‘ydi.
Tadqiqotchilar stegodon suyaklaridagi jarohatlarni Komodo varanlarining oziqlanishidan qoladigan izlar bilan solishtirib ko‘rishdi. Natijada o‘ljaning eng go‘shtdor va qimmatli qismlarida aynan ulkan kaltakesaklarning tish izlari borligi aniqlandi.
Xobbitlar tomonidan ishlatilgan tosh qurollarning izlari esa asosan kam go‘shtli va ikkinchi darajali suyak qismlarida topilgan. Bu holat o‘sha davrdagi voqealar ketma-ketligini oydinlashtiradi.
Dastlab o‘ljaga hududdagi eng yirik yirtqichlar, ya’ni Komodo varanlari ega chiqqan. Flores odamlari esa yirtqichlar to‘yib ketganidan so‘ng qolgan qoldiqlarni yig‘ib olish bilan kifoyalangan.
Bunday yashash tarzi ularning o‘z davridagi ekotizimda ancha cheklangan va boshqa yirtqichlarga qaram mavjudotlar bo‘lganidan dalolat beradi. Yana bir muhim kashfiyot olovdan foydalanish masalasi bilan bog‘liq.
Ilgari suyaklardagi kuyish izlari xobbitlar olovni nazorat qila olgani va taom pishirganiga dalil sifatida ko‘rsatilar edi. Biroq minglab suyak parchalari qayta tekshirilganda, faqat bittasidagina issiqlik ta’siri belgilari topildi.
Olimlarning fikricha, bu suyak madaniy qatlamga tasodifan tushib qolgan bo‘lishi ehtimoli yuqori. Tadqiqot xulosalariga ko‘ra, Homo floresiensis vakillarining aqliy qobiliyatlari va xulq-atvori biz o‘ylagandan ko‘ra ancha soddaroq bo‘lgan.
Ular zamonaviy odamlar yoki neandertallar kabi muntazam ravishda yirik hayvonlarni ovlash va olovni boshqarish ko‘nikmalariga ega bo‘lmagan ko‘rinadi. Ushbu yangilik insoniyat evolyutsiyasi qanchalik xilma-xil va kutilmagan yo‘nalishlarda rivojlanganini ko‘rsatib beradi.
Flores orolining mitti aholisi endilikda qahramon ovchilar emas, balki qattiq raqobat muhitida omon qolish uchun mavjud resurslardan ehtiyotkorlik bilan foydalangan mavjudotlar sifatida talqin qilinmoqda.
