Tramp ma’muriyati oltmishta davlatdan importga yangi bojlar joriy etdi

AQSH prezidenti Donald Tramp ma’muriyati dunyoning 60 ta davlati bilan amalga oshiriladigan savdo aloqalariga yangi tartib joriy qildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Unga ko‘ra, ushbu mamlakatlardan import qilinadigan mahsulotlarga 10 va 12,5 foiz miqdorida yangi boj stavkalari belgilandi. Vashington mazkur qarorni jahon bozoridagi ta’minot zanjirlarida majburiy mehnatga qarshi kurashish hamda mehnat huquqlari bo‘yicha talablarning yetarli darajada bajarilmayotgani bilan izohladi.

Yangi tariflar AQSHga kirib keladigan jami import hajmining qariyb 99,4 foizini qamrab oladi, biroq iqtisodiyot va milliy xavfsizlik uchun muhim bo‘lgan ayrim strategik tovarlar uchun istisnolar ko‘zda tutilgan. Yangi tartibga ko‘ra, neft va gaz mahsulotlari, turli o‘g‘itlar, ayrim turdagi oziq-ovqat tovarlari hamda samolyotlar va muhim minerallarga nisbatan bojlar qo‘llanilmaydi.

Shuningdek, milliy xavfsizlik nuqtayi nazaridan boshqa tariflar amal qilayotgan tovarlar ham ushbu cheklovlardan mustasno etilgan. AQSH hukumati mazkur chora-tadbirlar savdo hamkorlari tomonidan ishlab chiqarish jarayonlarida mehnat standartlariga rioya qilinishini ta’minlashga xizmat qilishini ta’kidlamoqda.

Davlatlar bo‘yicha belgilangan boj stavkalari Savdo hamkorlari uchun boj stavkalari turlicha belgilangan. Xususan, Argentina, Kanada, Hindiston, Meksika, Buyuk Britaniya, Pokiston, Bangladesh, Indoneziya va Malayziya kabi davlatlardan keltiriladigan mahsulotlarga 10 foizlik boj joriy etildi.

Yevropa Ittifoqi mamlakatlari, Yaponiya, Janubiy Koreya, Tayvan va Shveysariya uchun tarif yuki 10 foizdan 12,5 foizgacha etib belgilandi. Xitoy, Vetnam va yana 36 ta davlatga nisbatan esa eng yuqori, ya’ni 12,5 foizlik boj stavkasi qo‘llaniladi.

E’tiborli jihati shundaki, Qozog‘istondan AQSHga eksport qilinadigan mahsulotlar ham ushbu ro‘yxatga kiritilgan bo‘lib, ular uchun ham 12,5 foizlik tarif belgilangan. Hozircha mazkur yangilik Qozog‘istonning aynan qaysi turdagi mahsulotlariga ko‘proq ta’sir ko‘rsatishi bo‘yicha aniq ma’lumotlar ochiqlanmagan.

Xalqaro hamjamiyatning munosabati Vashingtonning ushbu qarori ko‘plab xalqaro hamkorlar tomonidan keskin qarshilik bilan kutib olindi. Yevropa Ittifoqi, Avstraliya, Braziliya, Norvegiya va Kanada kabi davlatlar yangi tariflarni asossiz deb hisoblamoqda.

Ularning fikricha, bunday iqtisodiy choralar xalqaro savdo munosabatlariga putur yetkazadi, iste’mol bozorida tovarlar narxining oshishiga sabab bo‘ladi va o‘zaro javob choralarining ko‘rilishiga olib kelishi mumkin. AQSH ma’muriyati esa ushbu choralar faqat iqtisodiy maqsadlarni ko‘zlamasligini, balki global miqyosda inson huquqlari va munosib mehnat sharoitlarini yaratish uchun zaruriy vosita ekanini qayd etmoqda.

Shunga qaramay, ekspertlar bunday keng ko‘lamli bojlar jahon iqtisodiyotidagi barqarorlikka va ta’minot zanjirlarining uzluksizligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligidan xavotirda ekanliklarini bildirmoqdalar.